Béla Apáti Kovács's blog

Ĉar lerni ion estas tre bone.

Ĉar ankaŭ la najbarino lernas lingvon.

Ĉar mi havas multe da libertempo.

Ĉar mi aĉetis lingvolibron.

Ĉar la lingvolernado nun estas moda.

Ĉar mi deziras butikumi en Parizo.

Ĉar mi aĉetis dvd-aparaton kaj mi ne scias, kiel ĝi funkcias. La avizo estas skribita en ĉina lingvo.

Ĉar mi deziras fanfaroni antaŭ belulinoj.

Ĉar mia avino instigas min lerni mondlingvojn.

Ĉar en nian najbaron enloĝiĝis araboj kaj mi ne komprenas pri kio ili parolas.

Ĉar ankoraŭ la hungara lingvo ne disvastiĝis en ĉiu lando de la terglobo.

Ĉar mi deziras fariĝi strangulo, kiu lernas fremdajn lingvojn.

Ĉar mi deziras montri al mia kolego,ke sufiĉas scii nur 5 – 6 mondlingvojn kaj Esperanto ne estas bezonata.

Kio okazus, se nia ŝatata lingvo Esperanto estus enkondita en ĉiu lando kaj oni vaste uzus ĝin sur ĉiu tereno?

Certe tiam multaj lingvaj problemoj solviĝus kaj nia vivo fariĝus pli simpla. En la lernejoj la gelernantoj ne devus lerni diversajn lingvojn devige. Ĉiu jam suĉus ĝin kun patrinolakto.

Eksterlande la diverslingvaj homoj komprenus unu la alian.

Ĉu tio estus bona?

Eble.

Sed laŭ mi estus kiuj kontraŭus la universalan uzon de Esperanto.

La veran kialon mi ne scias. Vere por mi estas sekreto ankaŭ multaj aferoj, kiuj farus nian mondon pli bela kaj bona. Ĉiam estas homoj kiuj elektas la komplikaĵojn anstataŭ la simplaj aferoj. Ili estas la plej danĝeraj malamikoj de Esperanto. Pro iliaj stultetaj argumentoj la Internacia Lingvo ne povas divastiĝi en multaj landoj. Ili eltrovas ridindajn klarigojn kontraŭ Esperanto, eĉ ili vidas danĝeron en nia lingvo.

Ĉiutage mi spertas ilian agadon, kiel ili malhelpas la divastiĝon de Esperanto.

Mi scias, se Esperanto estus disvasiĝinta en la mondo, tiam ĉio ŝanĝiĝus kaj falus la lingvaj bariloj.

Onidire nun jam neniu povas ekzist sen fremda lingvoscio. Sur tiu ĉi tereno de la vivo oni bezonas la konon de kelkaj lingvoj. Kvazaŭ nia planedo estus fariĝinta pli malgranda, ol antaŭ jarcentoj. En la dudek unua jarcento ni povas ĉirkaŭflugi la terglobon dum kelkaj horoj. Vole nevole oni sentas la mankon de la lingvoscio. Centmiloj vojaĝas eksterlanden. Ĉiutagaj estas la komunikadoj kun homoj, kiuj parolas malsaman lingvon. Tial ofte okazas lingvaj miskomprenoj.

Do, antaŭ ni estas la demando, kiun lingvon ni elektu por komprenigi nin?

La adeptoj de la angla lingvo ĵuras, la unusola mondlingvo estas la angla. Ĝi jam disvastiĝis en la tuta mondo. En ĉiu lando multaj homoj parolas kaj uzas ĝin.

Eble ili pravas. Sed estas problemo, tiu ĉi lingvo apartenas al nacio, kies kulturo kaj politiko influas aliajn popolojn kaj kultursferoj. Danĝere estas ĝia unusola uzado por la interhoma komunikado.

Komprenble ankaŭ ĉe aliaj lingvoj la situacio estas simila.

Ni povas konstati: ne ekzistas nacia lingvo, kiun oni povus rekomendi sendanĝere, ĉar neniu lingvo estas sendependa. Ĉiu apartenas al iu nacio aŭ popolo.

Kio estas la solvo? Ĉu ni estas enfermitaj por ĉiam inter la murojn de la gepatra lingvo?

Kiu ne aŭdis pri la Zamenhofa lingvo, tiu certe nun dirus: jes kaj rezignante metas sian kapon sub jungon de iu mondlingvo. Laŭ tiuj ĉi homoj ne ekzistas pli bona solvo. Lerni lingvojn estas necese.

Por esperantistoj tiu ĉi jam ne estas demando. Ili jam enpaŝis miraklan mondon, kie la vivon ne malhelpas lingvaj miskomprenoj, ili egalrajte povas komuniki unu kun la alia. Per Esperanto la lingvoĥaoso solviĝus dum kelkaj jardekoj kaj la tuta terglobo verdiĝus. La loĝantaro de l’ Tero komprenus unu la alian. Nenies lingvo kaj kulturo estus subpremata.

Bela sonĝo, sed espereble ĝi ne estas utopio.

Mi tenas en mia manplato malgrandan ŝtoneron. Ĝia koloro estas blanka. Ĝi estas malgranda ŝtonereto. De kie ĝi venis al mi? Ĝin mi trovis inter multaj ŝtoneroj.

Ne demandu kial ĝi estis elektita el miloj da ŝtoneroj. Ja tie estis ankoraŭ multegaj similaj. Tamen mi elektis tiun ĉi etan ŝtoneron.

Mi rigardas ĝin revante kaj mi ekprovas imagi kie ĝi estis antaŭ jarcentoj aŭ jarmiloj kaj tiu ĉi eta, eta ŝtonereto kion ĝi vidis el la mondo.

Ho, se ĝi povus rakonti, tiam certe li malkaŝus al mi multe da interesaj aferoj. Eble ĝi vidis reĝojn aŭ generalojn kaj ĝi travivis gravajn historiajn eventojn.

Mi scias bone, mia ŝtonero jam ekzistis dum la dua mondmilito, eĉ travivis ankaŭ la teruraĵojn de la unua hombŭcado. Tiom da tempo estas tro mallonga en la vivo de tia ŝtonero, kaj nun mi povas reiri en la tempon. Eble la ŝtonero kiun mi tenas en mia manplato, jam estis ie ankaŭ tiam, kiam la prahomo luktis por sia vivo kaj neniu sciis, kien evoluas la homa gento. Ankoraŭ neniu sciis, ĉu homaro estos kapabla flugi al Luno aŭ konkeri la universon.

Nur nun mi vidas, ke mi estas pli malgranda, ol tiu ĉi eta ŝtonero. Ni homoj estas nur polveroj en la granda maŝino de la universo.

Ŝtonero estu salutate! Mi petegas montru al ni la ĝustan vojon!

Hieraŭ mi renkontiĝis kun viro, kiu parolis ĉiun lingvon ekzistantan. En laproksima parkol i fanfaronis pri sia scio. La ĉeestantoj mire rigardis kaj aŭskultis lin. Apud mi maljunulino rimarkis:

-Feliĉulo. Junaĝe ankaŭ mi lernis kelke da lingvoj. La lingvolernado estas malfacila laboro. Mi ne komprenas, kiel li povis ellerni tiom da lingvoj.

-Estas talentuloj, kiuj dum tagoj, aŭ semajnoj estas kapablaj ellerni lingvon – aldonis iu malantaŭ ni.

-Ĉu vi scias kiom da lingvoj ekzistas sur la terglobo? – demandis la maljunulino.

-Hm?

-Pli ol tri mil. Mi ne kredas, ke oni estas kapabla ellerni ĉiom da lingvoj. Certe li mensogas.

-Li ŝajnas simpatia kaj kredebla homo. Kiu povus kontroli, kel i diras veron?

-Mi dubas. Eble krom la gepatra lingvo li scias neniun.

-Mi devus ekzamenigi lin por ke ni eksciula veron.

Tiam la maljunulino diris al la fanfaranto:

-Ni deziras ekzamenigi vin, sinjoro.

La viro surpiziĝis kaj lia vango ruĝiĝis.

-Tre volonte, sed nun la tempo ne estas aktuala. Mi ne havas tempon. Mi devas rapidi, sed eble venontfoje se ni estos renkontiĝantaj. Do, ĝis….! Baldaŭe mi staros je via dispono, sed nun mi devas foriri.

Ni restis tie triope sen la viro parolanta ĉiun ekzistantan lingvon de la terglobo. Plurfoje mi ne vidis lin. Eble mi nur sonĝis la tutan, ĉar laŭ mi ankoraŭ ne naskiĝis tia homo, kiu povus ellerni pli ol tri mil lingvojn.

Nur post monatoj mi eksciis, eble tio ne estas fantastaĵo, se oni ellernas la Zamenhofan lingvon, ĉar tiam oni estas komprenata ĉie en la tuta mondo.

Estas varmege.

Mi sidas en la ĉambro kaj retumas.

Senĉese mi aŭdas el la radioaparato kaj televidilo en la tagmezaj horoj neniu iru eksteren! Ni evitu la ardajn sunradiojn, ĉar ili estas danĝeraj kaj ili povas kaŭzi haŭtotumoron.

En kia mondo ni vivas? Ĉu jam ankaŭ la sunradioj estas danĝeraj? Ĉio renversiĝis? Terure!

Ankoraŭ en la lernejo mi lernis sen sunradioj vivo ne ekzistas sur la terglobo. Ili vivigas nin.

Kiam mi lernis Esperanton en mia lingvolibro (Baghy Gyula) estis legaĵo: Rimedo kontraŭ Esperanto. Tie mi legis, la fama kuracisto klarigis al la malamiko de Esperanto, kiu serĉis rimedon kontraŭ la Zamenhofa lingvo, ke kiu ne volas infektiĝi de Esperanto, tiu iru en profundan, malhelan kelon kaj li ne lasu iri al li la sunradiojn! Tiel oni povas eviti la infektiĝon.

Laŭ mi, ni ne enfermiĝu malhelan ĉambron! Ni lasu veni al ni la sunradiojn, ĉar la lumo helpas kaj nia koro ne iĝos frosta, se ni renkontiĝos kun alia homo. Eble estas homoj, kiuj ŝatus, se la homaro vivus en profunda mallumo.

(Kompreneble, tial ni estu singardemaj!)

Ĉu vi jam cerbumis, en kiu lingvo ni komunikos, se hazarde iam en la Universo estos trovitaj raciaj estaĵoj?

Ni homoj ofte ne komprenas unu la alian ĉi tie sur la terglobo. Ni ne povas konsenti pri komuna lingvo. Lingvaj bataloj furiozas ĉie de la Unuiĝantaj Nacioj ĝis diversaj internaciaj organizoj.

Kiel ni povos kompreni la kosman lingvon, kiun parolos la nifonaŭtoj? Ĉu ilia lingvo same, kiel la teraj mondlingvoj selektiĝas kaj ĝuas privilegon, kies potenco dependas de la grandaj nacioj aŭ la selektiĝon direktas racio kaj logiko.

Hieraŭ mi renkontiĝis kun esperantisto. En la unua momento li tiel aspektis, kiel ĉiu homo. Li havis manojn, piedojn, eĉ ankaŭ lia kapo estis ĉiutaga. Nenia strangaĵo estis, kio perfidus lian esperantistecon. Multaj homoj certe ne kredus tion. Oni pensas, esperantisto estas strangulo, kiel NIFO-ano aŭ io simila. Sed tiu ĉi esperantisto vivas sur la olda terglobo kaj ĉiutage li iras al sia laborejo, li tagmanĝas en la proksima restoracio kaj mi certas scias, matene li legas gazeton kaj vespere en amika rondeto trinkas kruĉon da biero.

Tamen io estas, kio diras: li estas esperantisto. Tio io loĝas en la koro kaj ĝi pelas lin disvastigi la movadon. Se li ekvidas la flagon de esperantistoj, tiu ĉi ulo tuj eksaltas kaj komencas oratori pri la interna ideo.

Ĉu tio estas bona?

Eble. Ĉar esperantisto estas pacema homo. Li volas mondpacon, fratecon kun ĉiu homo, estu tiu nigrulo, flavulo aŭ blankulo. (Ni ne forgesu esperantistoj estas verduloj!)

Ĉi esperantisto estas bonintenca homo kaj lin ne interesas, se li estas primokita. Ofte mi aŭdis mokan rimarkon kaj poste cinikan ridon: li estas esperantisto. La alia tuj ridaĉas kaj diras: El kiu planedo li alvenis?

Ĉu vere esperantisto estas ridinda homspeco? Kial oni pensas pri li tion?

Laŭ mi, esperantisto ne estas la pasinto, eĉ li estas la estonto, kiu montras al ni la sekvindan vojon.

Semajnaj pensoj

( Savboato / lifeboat )

Boato

Deseda

Proksime al la urbo Kaposvár estas artefarita lago. Antaŭ jardekoj ĝi estiĝis kaj ekde tio ĝi estas ŝatata ekskursejo kaj fiŝkaptistejo de la kapoŝvaranoj. En la someraj monatoj multaj homoj vizitas ĝian plaĝon por baniĝi kaj sunumi. La belega pejzaĝo kun montetoj kovritaj de pitoreskaj arbaroj ravas la turistojn kaj ripozantojn.

Antaŭ nelonge perpicikle mi ekskursis tien farante kelke da fotoj, kiujn mi nun aldonas al mia verkaĵo. Promenante sur la lagobordo miajn okulojn ekpikis savboato. Nu, ĝi ne estus strangaĵo sur lago, ja ĉie sur ĉiu lago en la mondo oni povas vidi similan akvoveturilon. Kie oni baniĝas, naĝas kaj boatumas, tie laŭleĝe estas necesa starigi tian bazon por savi la vivon, se hazarde okazas akcidento.

Sed tio jam estis stranga por mi, sur la savboaton estis skribite nur angle: LIFEBOAT.

Por kiu? Tiun ĉi lagon grandparte vizitadas nur hungaroj. Eksterlandanon malmultas eĉ en la plej varmaj monatoj. Se tamen oni renkontiĝas kun ili, tiam ili venas kun siaj hungaraj geamikoj.

Mi timas la hungaran lingvon. Eble hodiaŭ nur sur tiu ĉi boato estis anglolingva teksto, sed alvenos tago, kiam la hungaraj vortoj malaperas de sur niaj stratoj, kaj ĉie oni trovos nur fremdajn vortojn. Malrapide la okuloj kaj oreloj alkutimiĝas ilin. Fine ni mem estos la ekzekutisto de la hungara lingvo.

Ni ne atendu tiun ĉi tagon! Ne hontu uzi nian belegan lingvon, ĉar eble ankaŭ la eksterlandanoj prefere renkontas hungaran lingvon, ol ian uniformitan anglan lingvaĉon.

( Per la angla lingvaĉo mi ne deziras insulti la angle parolantojn, ĉefe ne la anglojn, sed dum la lastaj jardekoj mi ofte spertis, ke kelkaj samsandanoj miaj, kiom kripligas la belegan lingvon de Ŝekspiro.)

Esperanto!? Ĝi estas artefarita lingvo. Tamen nun ĝi jam fariĝis la plej nova branĉo de la homaj lingvoj.

Precize oni ne scias, kiom da homoj uzas kaj parolas ĝin. Estus bone kredi, iutage ĝin oni uzos, kiel nian duan gepatran lingvon. En la tuta mondo ĉie per Esperanto oni povos komprenigi sin kaj falos la lingvaj bariloj.

Multaj aferoj malhelpas ĝian disvastiĝon. En la unua loko estas la homa stulteco.

Jes, la stultaj homoj povas kaŭzi grandan domaĝon por la Internacia lingvo. Mi ne komprenas, kial oni elektas pli malfacile ellerneblan lingvon, kiam ankaŭ per la Zamenhofa lingvo oni povus komuniki tute same, kiel per mondlingvoj. Krome tiu ĉi lingvo estas neŭtrala. Ĝi apartenas al neniu nacio aŭ popolo.

Mi ne konas homon, kiu perfekte povintus ellerni fremdan lingvon, malgraŭ tio, ke li lernis ĝin jarojn, kaj jardekojn. Kiu asertas, ke mi jam perfekte scias iun lingvon, tiu mesogas, ĉar ni ne scias eĉ nian gepatran lingvon senerare.

Do, mondo krias por Esperanto, tamen el ni nur malmultaj aŭdas ĉi vokvorton kaj multaj niaj homfratoj indiferente iras preter nia kara lingvo.

Kio devus okazi, ke Esperanto estu akceptita unuanime, kiel pontolingvo por la homaro?

Por mi Esperanto estas ĉiutaga lingvo. Ne pasas tago, ke ĝi ne estus uzata. Sen ĝi nun mi jam ne povus ekzisti. La Zamenhofa lingvo helpas al mi en ĉio. Ĝi ne estas nur hobia lingvo, kiel multaj homoj opinias pri ĝi. Dum jardekoj helpe de Esperanto mi vojaĝadis ekonante multe da landoj, akirante sincerajn geamikojn tra la tuta mondo.

Junaĝe mi ege ŝatis korespondi. Tiu ĉi revo pelis min por lerni iun lingvon. En la sepdekaj jaroj vivantaj en socialistaj landoj ni estis enfermitaj kaj nur malfacile ni povus vojaĝi eksterlanden. La korespondado estis ia anima vojaĝo. Verdire tiutempe la leteroj alvenis tre malrapide. Ofte ni devis atendi semajnojn je la respondoj. Ho, kiom granda estis la ĝojo, kiam la poŝtisto trandonis al mi leteron venintan el iu fora lando. Mi estis tute ravita.

Tiu ĉi miraklo ankoraŭ nun kaŭzas eksciton kaj mia koro ekpulsas rapide. Sed nun jam grandparte tiuj ĉi kontaktoj okazas rete. Tiel la komunikado estas pli rapida kaj jam mi ne devas atendi semajnojn. Ofte mi povas babiladi kun miaj geamikoj kaj iliaj respondoj tuj venas. Ĝi estas grandioza sento. La mondo malgrandiĝis kaj Esperanto denove pruvis sian gravecon kaj utilon.

Mi ĝojas, ke mi ellerni la Internacian Lingvon kaj proponas al ĉiu lerni kaj ekkoni ĝin, ĉar per tiu ĉi lingvo oni povas venki grandegajn distancojn.

Ĉu ekzistas pli utila helplingvo ol Esperanto?

Mi longe meditis pri ĝi.

Kio estas helplingvo? Kial ĝi estas eltrovita?

Por mi helplingvo signifas, tia lingvo, kiu plifaciligas la kontakton inter diverslingvaj homoj.

Mi malfacile lernis lingvojn, sed mi ĉiam revadis komprenigi min eksterlandanoj. Laŭ mi multaj homoj same opinias, kiel mi. Ellerni iun nacian lingvon estas ege malfacila afero. Vane oni lernas ĝin dum jaroj, tamen oni neniam povas uzi ĝin perfekte, kiel kiu parolas denaske en tiu lingvo. Ĉiam oni timas de la malsukceso kaj la fiasko. Kiam mi lernis iun nacian lingvon uzante ĝin apenaŭ mi kuraĝis elbuŝigi simplajn frazetojn. Ofte mi timis,ke mi estos primokata aŭ oni miskomprenas ĝin. En tia situacio, mi multfoje preĝis al Dio, kel li donu helplingvon, kiun ankaŭ mia eksterlanda kunulo devas ellerni, se li deziras babiladi kun mi.

Onidire pli ol 3000 lingvoj ekzistas sur nia terglobo. Ĉiom ellerni neniu povas. Tia homo ankoraŭ ne naskiĝis. Mi scias sufiĉas nur kvin – ses mondlingvoj kaj oni povus komprenigi sin ie ajn. Sed ankaŭ ĝi estus giganta laboro, se oni volus scii ili perfekte. La homa vivo estas tro mallonga kaj krom la lingvolernado oni devas lerni ankaŭ aliajn gravajn aferojn.

Kio estas la solvo?

Mi nur supozas kaj esperas, la solvo estas naŭtrala, facile ellerbela lingvo, kiun iu artefarie kreis. Preskaŭ ĉiujare naskiĝas tiaj lingvoj kaj tamen el ili nur unu lingvo pruvis al la mondo, ke ĝi estas vivkapabla. Laŭ elpensi alian, pli bonan estus tre malfacile.

Certe vi jam divenis, tiu ĉi lingvo estas Esperanto. Se ĝi ricevus pli grandan atenton, tiam ĝi povus plenumi tiun ĉi rolon kaj pere de ĝi la internacia komunikado estus pli rezulta kaj superflua. La homaro povus ŝpari multe da mono,kion nuntempe ni elspezas por diversaj tradukoj, interpretadoj kaj aliaj.

Do, pripensinde, kiu lingvo fariĝu la dua gepatra lingvo de la homaro

Okazis antaŭ multaj jaroj, kiel juna, entuziasma esperantisto, mi ofte diskutadis pro kaj por Esperanto.

Nun jam mi mildiĝis.Mi lernis el la indiferenteco de la homoj.

Mi havis simpatian kolegon kun kiu mi ĉiam povis babiladi pri diversaj temoj, kaj mi pensis, ankaŭ li opinias same pri la mondo, kiel mi.

Sed iutage mi devis trompiĝi kaj seniluziĝi.

- Ĉu vi estas esperantisto? – li demandis.

- Jes – mi diris fiere.

- Mi trompiĝis je vi.Mi pensis, vi estas pli serioza homo. Kial lerni tiun ĉi senutilan lingvon? Diru al mi kiu parolas ĝin?

Mi komencis argumentadi, diri ekzemplojn. El la hungara kaj eksterlanda literaturo estis menciitaj famuloj, kiuj parolas Esperanton aŭ simpatias kun ĝi. Krome mi parolis pri la facileco de la Zamenhofa lingvo.

Kompreneble mi ne povis konvinki lin. Li nur ridetis moke pri mi, eĉ li ne kredis miajn vortojn. Fine li elbuŝigis:

- Esperanto estas lingvaĉo. Lernu iun ajn lingvon, nur ĝin ne! Kun via Esperanto vi estas ridinda kaj kompatinda. Diru sincere, en kiu lando vi povas uzi ĝin! Pripensu la aferon! Forĵetu por ĉiam tiun ĉi lingvomostron kaj lernu la anglan aŭ germanan lingvojn. Ili estas veraj mondlingvoj. Kie ajn vi povos uzi ilin. Tion mi garantias al vi, amiko. For la infansonĝojn! Estu viro kaj lernu mondlingvojn!

-Ĝis hodiaŭ mi ne komprenas, kial mi estas ridinda kaj kompatinda, ĉar mi scias kaj parolas Esperanton? Kio estas mia kulpo? Ja, ankaŭ per Esperanto mi povas komprenigi min en la tuta mondo.

Bedaŭrinde ekzistas tiaj homoj, pri kiuj komence oni ne pensas malbonon kaj nur post iom da tempo ni sciiĝas, ili estas la malamikoj de Esperanto. Eble ankaŭ ili ne scias, kial ili estas kontraŭ la Internacia Lingvo.

La knabeto ploris kiam mi ekvidis lin. Sur lia vango malrapide rulis du larmogutoj. Mi nur rigardis lin, kaj ne sciis, kion fari? Min surpizis lia ploro. Mi vane demandadis: kial li ploras? Mi ne ricevis respondon. Kvankam mi tre sopiris ekscii la kialon. Ĉu mi povus helpi al li? Mi demandis de mi scivole. Kompreneble mi ne ricevis respondon. Vane mi atendis tion.

Ĉu li ne trovas siajn gepatrojn?

Mi ĉirkaŭrigardis kaj atendis.

Kion fari? Kiel trankviligi la knabeton, se ankaŭ mi mem ne trovas la solvon. Almenaŭ mi sciintus, kial li ploras.

La knabeto ne sekretis ĝin al mi. Mi plurfoje provadis informiĝi pri la vera kaŭzo de la ploro. Komence bone vidiĝis, kel li malkaŝos por mi lian sekreton. Sed poste li ŝanĝigis sian decidon.

Li nur mute alrigardis min forgesiĝante pri la ploro, sed post iom da tempo li denove komencis malĝoji.

La infanaj larmoj ĉiam kortuŝas min. Mi ne povas liberiĝi de ĝi. Ofte ankoraŭ post tagoj mi pensas pri tiuj ĉi tristaj larmogutoj. La ploro de la etuloj traboras mian koron, Car ĝi ankoraŭ estas vera. La plenkreskuloj multfoje nur imitas la ploron, kiel la aktoro sur la podio.

Mi ŝatus elviŝi la larmgutojn de ĉiu infano kaj garantii al ili, ke la vivo estas bela kaj bona. Sed mi scias, ni vivas en tia mondo, kie oni malamikas kaj kiu malbone rolas tiu estas perdita, la alia kruele piedpremas.

Terure!

Ankaŭ mi ŝatus plori, kiel tiu knabeto, sed jam miaj larmoj sekiĝis kaj mi trompas ankaŭ min dirante viro ne ploras.

Ho, knabeto, mi envias vin, kial ankoraŭ vi povas sincere plori kaj nun jam min ne interesas, kiu premas vian infanan koron.

Matene vekiĝante mi komencis cerbumi, kial mi fariĝis esperantisto? Kial mi ne akceptis laproponon de miaj geamikoj, kiuj tage kaj nokte provadis konvinki,lerni iun nacian lingvon estas pli utile. Nacian lingvon oni povas uzi kie ajn. Sed kie oni parolas Esperanton? Kiom da homoj parolas ĝin?

Tamen mi ĝojas,ke mi ne akcedptis ilian proponon kaj antaŭ 36 jaroj mi ellernis la Zamenhofan lingvon. Vere dum tio mi provadis ellerni ankaŭ aliajn lingvojn. Iometemi komprenasla germanan, rumanan lingvojn. Antaŭ multaj jaroj mi revadis ellerni ankaŭ la polan, sedĝi estistro malfacila por mi.Kvankam mi ege bedaŭras, ke mi ne sukcesis ellerni tiun ĉi belegan slavan lingvon.

Ho, mi preskaŭ forgesiĝis, en la bazlernejo kaj mezlernejo mi lernis ankaŭ la rusan. Mi estas la kulpa, kiam estis ebleco mi ne lernis. Nun jam la jaroj, jardekoj forkuris kaj tiu ĉi ebleco neniam revenos. Bedaŭrinde!

Fakte, se nun mi estus junulo, tiam mi diligente lernus ankaŭ la belegan lingvon de Puŝkin kaj Tojstoj.

Al ĉiuj gejunuloj mi mesaĝas: lernu lingvojn, ĉar sen lingvoscio oni ne povas ekzisti en la mondo. Krome mi mesaĝas: almenaŭ nur unufoje studadu ankaŭ Esperanton kaj ne opiniu pri ĝi, kiel malutila lingvaĉo. Mi garantias, kiu ellernas Esperanton, por tiu malfermiĝas grandega pordego. Ĝi montras al vi la vojon, kie malaperos la lingvaj miskomprenoj.

Paralele kun Esperanto oni povas ellerni ankaŭ aliajn naciajn lingvojn. Esperanto ne estas kontraŭ la naciaj lingvoj, eĉ ĝi helpas konservi la lingvojn kaj kulturojn de malgrandaj nacioj.

Tiun ĉi rekonon donis al mi Esperanto kaj nun jam mi ĝojegas, ke mi fariĝis esperantisto. Ne estis vana laboro ellerni ĝin kaj kiuj ekprovis forturni min miras, ke ankoraŭ mi rezulte povas uzi ĝin sur ĉiu tereno de la vivo.

Mi ĉiam deziris lerni lingvon.

Onidire mi tre malfacile lernis ĝin infanaĝe. Laŭ mia lingvoinstruistino, mi neniam estos kapabla ellerni iun ajn lingvon. Vane mi lernis la rusan, tamen la rezulto estis preskaŭ nulo. Krom kelkaj bagatelaj vortoj kaj esprimoj mi nenion povis ellerni.

Mankis io el mi, kio inspirus min por lerni.

En la elementa lernejo ni lernis la rusan lingvon devigite. Kiel preskaŭ ĉiu lernanto ankaŭ mi ne ŝatis ĝin. Estus stultaĵo diri, tiam mi jam sentisla grandan politikan ŝanĝiĝon, kio okazis post 1989 en la iamaj socialistaj landoj.

Mi nenion sentis. Simple mi ne ŝatis la devigitajn lingvojn. Mi estas konvinkita, se tiam la germana aŭ angla lingvoj estus instruitaj por ni, tiam el ni multaj abomenus ilin. Mi ne komprenis, kial oni necesas lerni lingvojn.

Tamen, kial mi lernis Esperanton, kiam mi transvivis tiom multe da fiaskoj dum la lernejojaroj? – Mi ne scias.

Unue, kiel lernanto mi renkontiĝis kun Esperanto kaj estis arda somero. Mi kun mia koramiko eklernis ĝin je la granda miro de niaj gepatroj, ĉar ni ne estas konataj pri tio, ke ni volonte foliumas lernolibrojn dum lerneja ferio.

Tiam okazis io. En mian kapon venis dia fajrejo, kiu ekbruligis mian koron kaj jam en la unua momento mi komencis pensi esperantisme kaj tiu ĉi sento tute renversis min. Ekde tiu momento mi vivas en nova lando, kie la Suno neniam subiras kaj tiu ĉi lando nomiĝas Esperantujo.

Mi ne scias, nun kion dirus mia lingvoinstruistino, se ŝi sciintus pri mia lingvokariero?

Eble ankaŭ ŝi ekmirus. Estus bone vidi ŝian vizaĝon.

Nuntempe la homoj estas malgajaj. Ili ne povas ridi. Ili forĵetis la bonhumoron kaj en ilia okuloj tie sidas la timo de la morgaŭo.

Tamen iutage mi renkontiĝis kun feliĉa homo, kiu ne forgesis ridi eĉ etaj aferoj povis ĝojigi lin.

Mi ekvidis lin sur la strato, kiel ĝuste li promenadis rigardante la montrofenestrojn. Li ofte haltis kaj lia vizaĝo radiis de la feliĉo.

Kial li estis feliĉa?

Neniu sciis.

Li nur ĝuis la vivon, tiun teruran, malfacilan vivon, kiu por alia homo estas peziga kaj dolora. Lin povis ĝojigi ankaŭ la trilado de la birdoj, la falantaj pluvogutoj sur lian vangon. Lin ĉarmigis la vidaĵo de bela pejzaĝo.

La aliaj homoj ne komprenis lian feliĉon. Ili enviis lin kaj se li amikeme volis proksimiĝi al ili, tiam ili rifuĝis de li.

La feliĉan homon ne malgajigis tiu ĉi, ĉar li sciis alvenos tago, kiam ĉiu homo estos feliĉa kaj gaja. El la koroj malaperos la malamo.

Li ne estos la unusola feliĉulo en nia mondo.

Kia estus la mondo sen Esperanto?

Onidire neniu rimarkus ĝian mankon. Ja, la Zamenhofa lingvo ankoraŭ ne estas vaste disvastiĝinta.

Sed por mi ĝi estus granda manko, ĉar mi jam ne povas ekzisti sen ĝi. Esperanto estas pordo, eĉ pordego al la mondo.

Ĝi helpis trovi al mi geamikojn kaj pere de Esperanto malfermiĝis la tuthomara scio kaj ĝi donis al mi multe da belo.

Kial mi ŝatas tiun ĉi lingvon?

Efektive mi ne scias. La vera kaŭzone estas konata por mi. Komence tial ĝi plaĉis al mi, ĉar ĝi estis ellernebla pli facile ol aliaj lingvoj, kiuj estis instruitaj devigite en la lernejo. En la bazlernejo mi ankoraŭ lernis la rusan lingvon. La tiama lingvoinstruado estis mizera. Dum la lingvohoroj ni devis lerni pri Lenin kaj similaj, sed ni ne sciis, kiel peti en la rusa lingvo glason da akvo. Por mi Esperanto estis tute alia. Ankoraŭ infanaĝe mi ekkonis Esperanton. Tuj ĝi ekplaĉis al mi.

Kial?

Ĉar ĝia gramatiko estis simpla kaj logika. La vortotrezoro estis internacia. Mi rapide povis lerni ĝin, pli rapide kaj pli efike, ol la rusan lingvon. Tiam ankoraŭ mi sciis pri ĝi malmulte, sed mi sentis, tiu ĉi lingvo estas alia. Ĝi donas al mi ion, kion la naciaj lingvoj ne povas.

Jes mi ofte estis primokita pro Esperanto. Ne gravas.Nun jam min ne ĝenas la ridoj de la homoj. Mi scias ili priridas sin. El ili multaj ekprovis konvinki min pri la malutiloj de la Internacia Lingvo kaj instigis lerni iun „valoran” lingvon.

Ofte mi demandas de mi: kial?

Ĉu por tio, ke eksterlande en hoteloj la pordisto povu kompreni min pli facile? Ne. Ili laboru por mia mono. Ili lernu mian lingvon, se ili bezonas mian monon. Kompreneble ne nur prola hotelpordistoj oni lernas lingvojn. Oni deziras ankaŭ babili kun la tieaj homoj aŭ la lingvo scio estas bezonata por la laboro.

Sed oni ne povas ellerni ĉiun ekzistantan lingvon. La mondo bezonas helplingvon por ĉiu neŭtralan, logikan kaj facile ellerneblan.

Ĉu tion nacia lingvo povas plenumi?

Laŭ mi ne.

Vane oni klopodas pruvadi, ke ekzistas du, tri lingvoj, kiuj povus fariĝi montolingvo, ili pro diversaj kaŭzoj neniam okupas tiun ĉi lokon.

Do,fine mi pensas,mia elekto estis ĝusta kaj iam alvenos la tago,kiam Esperanto ludos pli grandan rolon en la internacia komunikado.