Imre Szabo Published on April 13, 2008
by Imre Szabo

Imre Szabo's blog

Browse posts
La porkideto kaj la lupoj (popolfabelo el la hungara)
Posted on July 6, 2008
3 comments (latest 4 months ago)
Aĉetu Esperanto-hundidojn!
Posted on July 5, 2008
2 comments (latest 4 months ago)
Ĉeno de koincidoj
Posted on May 31, 2008
17 comments (latest 4 months ago)
Imre Szabó: Sen antaǔjuĝoj -- Attila Schimmer intervjuata
Posted on April 17, 2008
65 comments (latest 13 days ago)
Imre Szabó: Ursodanco -- proverboj pri ursoj
7 comments (latest 5 months ago)
Attila József: Je mia naskiĝtago
Posted on April 11, 2008
16 comments (latest 6 months ago)
Koncerto de Attila Schimmer en Budapeŝto
Posted on April 2nd, 2008
1 comment (latest 7 months ago)
Imre Szabó: Post la intervjuo kun Leonard Orban
Posted on March 22, 2008
16 comments (latest 7 months ago)
Attila József: Ribelo de geamantoj
Posted on February 15, 2008
6 comments (latest 3 months ago)

More information

This post is public
© All rights reserved
  1. 410 visits / 1 vote

Imre Szabó: Ursodanco -- proverboj pri ursoj

Sunday April 13, 2008 at 02:00PM

Ni parolas. Ni uzas la lingvon skribe. Kaj ni timas, ke eble ni diras ion, kio estas nekomprenebla al la alia parolanto. Kaj tiel ni forlasas la bildan parolon, kvankam tiu povas multe variigi nian lingvaĵon. Zamehof tial Esperantigis ankaǔ proverbojn. Nun mi transdonas al vi bukedon da hungaraj proverboj, pli-malpli laǔvorte tradukitaj. Aldonu viajn nacilingvajn proverbojn! Ni faru eksperimenteton, ĉu ili estas, aǔ ne estas kompreneblaj. (Strebu traduki ĉiujn fajnaĵojn!) 

-- Li dormas, kiel urso. (li dormas tre multe)
-- Li lekas nur la proprajn plandojn, kiel urso. (mallaborema homo)
-- Kiel urso li murmuregas, lia gajo neniel ekas. (Oni diras tion por moke inciti koleranton.)
-- Li estas forta, kiel urso. (li estas tre forta.)
-- Anticipe ne tostu (drinku) je la felo de la urso! (La Zamenhofa varianto estas: *Antaǔ mortigo de urso ne vendu ĝian felon!*)
-- Restis ankoraǔ la urso. (Nur nun komenciĝos la plej malfacila parto de la laboro.)
-- Li alkutimiĝis, kiel urso al sovaĝaj piroj. (Oni alkutimiĝis al io.)
-- Li murmuras, kiel urso. (Li malpacas, grumblas.)
-- Li ŝatas (moke: malŝatas) ĝin, kiel urso mielon. (Li tre ŝatas iun manĝaĵon aǔ drinkaĵon.)
-- Li elektadas, kiel sata urso inter sovaĝaj piroj. (Li malŝate elektadas ion.)
-- Ĝi estas tiom, kiom unu sovaĝa piro por naǔ ursoj (aü ursidoj). (La manĝaĵo aǔ trinkaĵo malmultegas por tiel multaj homoj.)
-- Ni vidu (jam) la urson! (Ni venu jam al la esenco, kerno de la afero!)
-- Li kaptas urson. (Ies plano ne sukcesas.)
-- Kiu konas unu urson, tiu konas ĉiujn. (Ĉiuj ursoj estas same danĉeraj. El samtipaj homoj sufiĉas koni nur unun.)
-- Ne estas bone pridemandadi la filon de ĵusnaskinta ursino. (Estas danĝere provoki incitiĝeman homon.)
-- Al elektema urso (fine) bongustas eĉ sovaĝaj piroj. (Tiu, kiu multe elektadas, fine devas kontentiĝi ankaǔ pri malbonkvalita aĵo.)
-- Li devigas iun al ursodanco. (ankaǔ minace: Draste draŝi iun.)
-- Li legas la ursopsalmaron. (Li murmuras, malkvietas.)
 
La liston mi kompletigas per kelkaj Zamenhofaj ursoj el PIV:
-- Urson al mielo oni ne tiras per orelo.
-- Li saltas gracie, kiel urso ebria.
-- Murmuregas la urso, sed danci ĝi devas.
-- Antaǔ mortigo de urso ne vendu ĝian felon!
 
Kaj kiel fartas via urso? -- Kompletigu la kolektaĵon!

7 Comments / add your comment?

Andreo Peetermans says:
En la nederlanda ni havas vorton 'beregoed' ('urse bona'), kiu signifas 'tre bona'.

Same 'beresterk', 'urse forta'.
Posted 7 months ago. ( permalink / translate )
Andreo Peetermans edited this comment 7 months ago.
César Dorneles says:
Koresponda proverbo de la portugala al la lasta, 'antaŭ mortigo de urso ne vendu ĝian felon' estas 'ne kalkulu je la ovoj antaŭ ol la kokino ovumos ilin'...

'Ursada' (ursaĵo) kaj 'amigo-urso' (amiko-urso) portugallingve signifas respektive 'perfido-n', 'perfidulo-n'...
Posted 7 months ago. ( permalink )
Petro Desmet' says:
Saluton, kara.
Al mi nur la proverbo pri pridemandado (ne estas bone pridemandadi...) ne estas klara, ne estas eĉ klare ĉu signifas "demandadi al ino pri ido" .... aŭ "fari demandon al ido" ...? Mi supozas ke vi ne sufiĉe fidele tradukis la originalon (kiun mi cetere ne konas!).
Kore,

petro.
Posted 7 months ago. ( permalink )
Gražinapro says:
Litovoj uzas eldiron: '"devos suĉi piedegon kiel urso vintre" kiam volas diri, ke oni ne havos manĝon kaj devos malsati.
Posted 7 months ago. ( permalink )
NAVAVAR <->ՆԱՒԱՎԱՐ says:
Armene oni diras: Urso scias sep kantojn, kaj ĉiuj sep estas pri piro. ('Sep' estas nombro kun subsignifo 'multaj', kaj la senco de la proverbo estas ke 'oni havas siajn ŝattemojn, vivinteresetojn ktp.')
Posted 6 months ago. ( permalink )
Harri Lainepro says:
Ankaŭ en la finna oni havas parolturnojn, kiuj komparas iun kun urso, se temas pri granda forto, kolero aux malgracia moviĝo. Ankaŭ la esprimo “ursa servo” estas konata – ĝi ja estas iom (mi ne scias kiom) internacia en la senco ‘bonintenca sed efektive malbona servo’. Sed karhu, la normala vorto por urso, signifas ankaŭ kreditoron, kiu postulas repagon de ŝuldo. Tute precipe konata estas la vorto verokarhu, ‘impost-urso‘, kiel (duone?) ŝerca nomo de la impostaj aŭtoritatoj. Karhuta, ‘ursi’, estas tute normala vorto por ‘(iom minace) postuli pagon’, kaj se oni forgesas pagi ĝustatempe, oni baldaŭ ricevos karhukirje, ursan leteron.

Proverbo: “Forkuru lupon, vi renkontos urson.”

En la antikva finna kulturo urso estis konsiderata “la reĝo de arbaroj”, kaj oni evitis uzi ĝian veran nomon. Tial ekzistis diversaj evitvortoj, ekz. “mielmanulo”. Ankaŭ karhu verŝajne origine estis tia, derivita el vorto signifanta ‘krudhara, vila’.

Ke ursoj iel rilatas al prioj, estis novaĵo al mi. Nu, Finnlando estas tiom norda, ke piroj apenaŭ kreskas ĉi tie – nur en kelkaj sudaj ĝardenoj.
Posted 6 months ago. ( permalink )
Cie Double Un DUOBLE UNU says:
interesa artikolo por mi, kiu estis, dum antauxa vivo, urso ... en spektaklo ! Mi nomigxis Jurski kaj estis suficxe petola, mia akompananto suferetis pro miaj stultajxoj.... Cxar mi estas rakontistino kaj sxategas ursojn, mi cxiam plezure lernas pli pri ursoj kaj novajn vortojn pri ilin. Dankon, kaj vizitu nian (tutnovan ) pagxon,
Amike, Fransuxaz'
Posted 5 months ago. ( permalink )

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of this post comments.