Thierry Salomon Published on October 28, 2008
by Thierry Salomon

Thierry Salomon's blog

Browse posts
Ĉu Esperanto deprimas?
Posted on November 21, 2008
28 comments (latest 11 months ago)
Uzu la normalan esperanto-alfabeton en Ipernity!
Posted on November 17, 2008
14 comments (latest 12 months ago)
Ĉu superheroo kun esperanto-flago? Kapitano Esperanto?
Posted on November 13, 2008
10 comments (latest 12 months ago)
Fizessen elő a "Monato" című eszperantó nyelvű újságra november 15.-ig
Posted on November 7, 2008
Ĉu vi parolas Asperanton?
29 comments (latest 12 months ago)
Fizessen elő eszperantó nyelvű újságot
Posted on October 27, 2008
Kelkfoje eksterteruloj ne parolas angle
Posted on October 22, 2008
7 comments (latest 12 months ago)
Kial mi uzas la x-metodon?
Posted on October 22, 2008
19 comments (latest 8 months ago)
Thou shalt not use "ci" (pri la pronomo "ci")
Posted on September 17, 2008
17 comments (latest 13 months ago)

More information

This post is public
All rights reserved
  1. 4 people added it to their favorites
  2. Read 1 229 times

Ĉu vi parolas Asperanton?

Tuesday October 28, 2008 at 12:47PM


Eble vi jam rimarkis, ke inter esperanto-parolantoj multas la "stranguloj".

Eble dum granda kongreso ankaŭ vi renkontis tiun ulon, kiu plurfoje alparolas homojn pri statistikoj de la nombro de enloĝantoj en diversaj landoj.

Do, li tre verŝajne havas la sindromon de Asperger.


"Aspergeruloj" havas malfacilaĵojn en kutimaj sociaj rilatoj, ekzemple legi sentojn sur la vizaĝo de la alparolato aŭ uzi okulkontakton. Ili ne ŝatas supraĵajn konversaciojn, malfacile amikiĝas kun samaĝuloj kaj ĝenerale havas enciklopedian scion scion pri unu-du intereskampo(j) pri kiuj ili troe okupiĝas kaj pri kiu ili parolas al ĉiuj ĉiam kaj longe, ne rimarkante, ke tio eble ne interesas la alparolaton.


Tiun sindromon unue priskribis la aŭstra infankuracisto Hans Asperger en 1944. Sed estas nur post la traduko de liaj tekstoj anglen komence de la naŭdekaj jaroj, ke ĝi diskoniĝis.

En kelkaj landoj kiel Usono, Kanado, Nederlando, Aŭstralio kaj eble Hispanujo ĝi estas jam sufiĉe konata.

En aliaj landoj eĉ fakuloj ne konas ĝin, ĉefe ĉar dum ilia studado la sindromo ankoraŭ ne estis instruata.


Multaj personoj, kiuj naskiĝis antaŭ 1990 havas ĝin sen scii pri tio, ĉar kiam ili estis infanoj oni ne konis tiun sindromon. Eble oni konsideris ilin iom strangaj sed ĉar ili ne vere havis kutiman aŭtismon aŭ alian gravan psikan problemon oni ne okupiĝis pri ili. Nuntempe ofte kiam iliaj infanoj estas diagnozitaj kiel Aspergeruloj

ili rekonas sin mem en la simptomoj.


Laŭ kelkaj statistikoj pli malpli 1 persono el 250 havas tiun sindromon. Sed inter la "Esperantistoj" ŝajnas, ke ĝi estas multe pli ofta, eble 1 el 5 havas ĝin. Cetere en la "geek test" (testo pri "strangeco" www.wyrmworld.com/geeks/geektest/geektest.html) unu demando estas "ĉu vi jam studis artefaritan lingvon (Esperanton, Klingonan ktp)?


Ankaŭ vi verŝajne rimarkis, ke estas multaj komputistoj/matematikistoj/fizikistoj inter esperanto-parolantoj.

Ĝis nun ŝajna klarigo estis, ke homoj, kiuj elektas tiujn profesiojn pli emas okupiĝi pri Esperanto.

Sed eble la vera (kaj malrekta) kaŭzo de tiu fenomeno estas, ke aspergeruloj pli volonte elektas tiajn profesiojn.

Kaj ĉar estas pli da aspergeruloj en tiuj profesioj estas pli da tiaj fakanoj, kiuj lernas la lingvon internacian.



Sed antaŭ ol la legantoj, kiuj eble rekonis sin komencus malgajiĝi, menciindas, ke krom la negativaj flankoj

(problemoj en sociaj rilatoj, psikorigideco ktp...) tiu sindromo havas ankaŭ pozitivajn flankojn:

manko de antaŭjuĝoj, persistemo, prikonsidero de detaloj, idealismo ktp...

Kaj oni eĉ supozas, ke multaj famaj homoj havis tiun sindromon ekzemple: Newton, Einstein, Jefferson, Kant, Wittgenstein, Orwell, Twain, Kafka


Anstataŭ inter-nacia/transnacia lingvo, pro la troa naciisma karaktero de la "Movado" (flagumado, himno, "Esperantio") Esperanto pli kaj pli fariĝas lingvo de nova kvazaŭnacio. Ironie povas esti, ke Esperanto ne estos lingvo de nova nacio... sed lingvo de nova specio: homo sapiens aspergerus.



Retejo pri la sindromo de Asperger en Esperanto:

asperger.freehostia.com




29 Comments / add your comment?

Manfredo says:
Interese!
Ĉu vi ankaŭ estas aspergerulo? :-)
Posted 13 months ago. ( permalink )
Thierry Salomon replies:
Dankon, iu bone laboris pri tiu artikolo ĉar antaŭ kelkaj monatoj la esperanta versio estis nur duonpaĝa.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Gerardopro says:
Ne ĉiuj aŭtistoj kun normala aŭ supera inteligento estas aspergeranoj.. La ĉefa konsekvenco estas tamen simila : socia blindeco aŭ pli ekzakte socia malesto.
Pri la famuloj, mi ne estas surprizita, ĉar ili evidente ne konformiĝas al la ideoj kaj sintenoj de iliaj samepokuloj..
Atentu tamen ke ni gardu humursencon por eviti "perversa" efiko de la diagnozo kiu konsistas el "Mi estas tia, aparta estaĵo, kaj oni devas respekti min kia mi estas" efiko inversa de tio kiu okazis antaŭ la diagnozo kiu kondukis al ĝeno, peko, morala kondamno.
Pri la lingvo kaj esperanta komunumo, ni prudentu, la plej veraj aŭtistoj estas tiuj kiuj kreas ilian propran lingvon aŭ volas reformi esperanton.
Posted 13 months ago. ( permalink )
Tilio says:
Kiel ili, la resto, scias ke NI, aspergeruloj, ne estas majoritato?
Dankon por via artikolo kaj utilaj ligoj.
Aspergerulino
Posted 13 months ago. ( permalink )
V I Z I László* says:
Gekaruloj!

Mi timas, ke kuracistoj vidas malsanon en ĉiuj fenomenoj de la mondo, same, kiel inĝenieroj povas vidi teknikan problemon en la samaj fenomenoj.

Mi pensas, ke la homoj apartenas al diversaj tipoj, kaj tiuj tipoj estas distingeblaj de aliaj tipoj per karakterizaj ecoj.

Ankaŭ ni, esperantistoj, revoluciuloj ktp. apartenas al iu tipo, kiu pli alte taksas iun teorion, moralan bonon ktp. kiel publikan opinion, aŭ opinion de unuopaj homoj. Kiu bone akomodiĝas al la socio, tiu elektas kaj laŭdas la anglan. Kiu bone akomodiĝis, tiu kredis kaj deklaris, ke la tero estas la centro de la kosmo ktp.

Do ni, Aspergeruloj ne estas malsanuloj, sed ni apartenas al la plej utila homtipo, kiu denove kaj denove kronas la evolucion.
Posted 13 months ago. ( permalink )
V I Z I László* says:
Mi petas pardonon! Post "bonon ktp." devus stari "ol", kaj ne "kiel".
Posted 13 months ago. ( permalink )
Lioti - soldato de l'Universo says:
Ricevu esprimojn de subteno miaflanke.
Posted 13 months ago. ( permalink / translate )
Tilio says:
Malagrablaĵo kiu ofte postsekvas aspergerulojn - skandaloj.
Kaj jes - mankas iu grava persono inter envicigitoj - Manolo Blahnik.
Li estas tipe tipa, centelcenta aspergerulo.
Posted 13 months ago. ( permalink )
Andy Անդի says:
Bonan artikolon! Des pli ĉar hodiaŭ mem mi malkovris mian sindromon! Eble mi estas aspergerulo! Dio mia! Mi ĉiam interesiĝis pri preskaŭ ĉiaj ekzistantaj minoritatoj: komence mi estas gejo (seksa orientiĝo de "minoritato"), mi estis bahaano (religia minoritato), mi interesiĝas pri la romanĉa, okcitana, eŭska, kataluna, litova... (minoritataj lingvoj) kaj amegas la lingvon esperanto (amata de minoritato). Mi interesiĝas pri landoj: Armenio, Kartvelio, Butano, Islando, Litovio, Azerbajĝano... (ne tro popularaj kaj loĝataj de etnaj minoritatoj) Mi ĉiam serĉas informojn pri nekonataj ideologioj, sektoj, lingvoj, homoj... Mi ankaŭ ŝatas la ideon pri Esperantio kiel nacio en la diasporo. Mi estas tro naciisma! Tial mi admiras la eŭskojn kaj katalunojn (iberiaj minoritatoj)! Multaj el miaj amikoj diras ke mi estas strangulo! Kial do?
Posted 13 months ago. ( permalink )
Andy Անդի edited this comment 13 months ago.
Tilio replies:
He - ne kredu ilin - strangaj ili estas mem!
Aspergeruloj de ĉiuj landoj - unuiĝu!
(Aŭtistoj de ĉiuj landoj - fondu respublikon!)
Vi plaĉas al mi, aparte pro facila publika deklaro ke vi estas gejo.
Posted 13 months ago. ( permalink )
Andy Անդի replies:
Dankon!
Posted 13 months ago. ( permalink )
V I Z I László* replies:
Kara Tilio!

Ne konfuzmiksu aŭtistojn kun aspergeruloj!

Aŭtistoj havas problemojn koncerne la ĉiutagajn farendaĵojn, ili ofte ne kapablas vivi memstaran vivon, do ili fakte estas malsanuloj.

Aspergeruloj ne estas tiaj. Ili povas fari la ĉiutagajn farendaĵojn, ili bone orientiĝas en la mondo, ili eĉ bone komprenas la aliajn homoj. Ĝuste la aliaj homoj ne komprenas aspergerulojn.

Ĉar ordinaraj homoj ŝatas babilaĉi pri bagatelaĵoj, ili esprimas sin prefere per grimacoj kaj aludoj, ol per unusenca homa parolo, ili parolas ne por deklari siajn pensojn, sed ĝuste por kaŝi ilin.

Tiuj aliaj faras la militojn, subpremas aliajn homojn ktp.

Kredu, ke ne ni estas idiotoj, sed tiuj aliaj.
Posted 13 months ago. ( permalink )
Tilio replies:
Kara Vizi,

VIZItu mian blogon - mi estas aspergerulo diagnostita. Pruvita.
Ĉisupre mi provis ŝerci, kio malofte sukcesas.
Jes, mi ankaŭ ne kapablas spontanee legi grimacojn, mi estas tro sentema al sonoj kaj lumo...
Kaj mi nek kapablas nak vidas sencon en banala babiletado kies celo estas kaŝi la veron.
Ofte mi malkovras homojn mensogemajn, kio foje forte min tuŝas....
Bone, mi aldonos vin al miaj kontaktoj.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Ĥoĉjo (Jorge Pavón) replies:
Laŭ mi estas multe pli stranga tio kion faras multaj niaj samaĝuloj: obsediĝi pri pidepika teamo, drinki, drogumi kaj turmenti la orelon en diskejo laŭ monotona cerboglatiga muziko sub lumoj kaŭzantaj epilepsiajn atakojn.. :-D
Posted 12 months ago. ( permalink )
Andy Անդի replies:
Mi konsentas kun vi, ĉion kion vi priskribas ankaŭ mi konsideras kiel strangaĵon. Mi ne obsediĝas pri tio.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Tilio replies:
Tutecerte, vi pravas.
Sankta silento!
Posted 12 months ago. ( permalink / translate )
Karulo (Karles) * says:
Interese. Sed mi plu esploros la temon kiam mi havos tempon.
Posted 13 months ago. ( permalink )
Fernando Maia Jr. says:
Bonega thierry-a teksto! :-) Do vi finfine malkovris: ni estas granda aspergerularo!

PS: mi amegas enciklopedion! (Andy, vi forgesis analizi ankaŭ tion! ;-))
Posted 13 months ago. ( permalink )
Andy Անդի replies:
Jes, vi pravas!
Posted 13 months ago. ( permalink )
Venti - 文缇pro says:
Tre interese. Mi iam ekkonis veran aspergerulon (ne en esperantujo), kaj lian patrinon, kiu multe bataladas por helpi lin. "Sindromo de Asperger estus malfacileco je prezenti al si la intencojn de la aliaj" (franca Vikipedio). Kiam aspergerulo parolas, tiu ne komprenas, kiam aŭskultantoj enuas aŭ estas senatentaj pri la temo.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Venti - 文缇 edited this comment 12 months ago.
Tilio says:
Interalie.
Posted 12 months ago. ( permalink / translate )
Ĥoĉjo (Jorge Pavón) says:
Mi ĉiam estis konsiderata iom "strangeta". kaj mia karaktero koincidas en kelkaj aspektoj kun aspergeruloj: malfacileco en la socia vivo, forta interesiĝo pri unu temo, ktp. Antaŭ du jaroj esperantisto aspergera komentis ke mi eble estas kiel li, kaj ankaŭ mia patrino legis pri la temo kaj opiniis min tre proksima al tio. Mi tiam pensis ke tio povus estis la kialo de mia mistera personeco :D.

Mi iris al fakulo kiu ekzamenis min per diversaj testoj kaj demandaroj: ekzemple, mi devis respondi ĉu rolulo de rakonteto parolas "laŭvorte" aŭ ŝercas/troigas, ordigi bildojn por fari rakontojn. Aliaj temis pri kalkuloj, vortodifinoj, ktp. Kiel konkludo, ŝi diris ke mi havas multajn trajtojn, sed mi ne estas aspergerulo, (ĉar mi povas kompreni sociajn situaciojn kiujn ne povus vera aspergerulo)
Sincere, mi estus ŝatinta esti diagnoskita je aspergero. Povas esti, ke mi estas iom aspergereca, sed milde kaj kiel parto de mia personeco, ne kiel sindromo. Eble pro tio mi tiom ŝatas esperanton kaj neniu en mia familio aŭ inter miaj geamikoj komprenas ĉi tion.
Antaŭ ol sin konsideri aspergerulo konvenas konsulti bonan profesiulon (ne ĉiuj psikologoj kapablas diagnozi ĝin, ĉar, interalie, la sindromo ne estis konata antaŭ relative malmulte)
Posted 12 months ago. ( permalink )
Andy Անդի replies:
Jorge vi pravas pri tio, dekomence mi pensis ke Aspergera sindromo estis nur tio kion mi legis en la supra artikolo sed ĝi estas pli profunda kaj per simpla testo trovita ĉe interreto oni mem ne povas determini ĉu estas aspergerulo aŭ ne. Laŭ kion vi rakontis al mi oni bezonas "solvi" demandaron kaj iri ĉe fakulo. Pri mi, eble mi estas aspergerulo aŭ aspergereca sed mi scias kompreni multon, mi ne estas tiel ege naiva, tamen tre timida kaj multfoje mi ne povas, kvankam mi volus, esprimi miajn sentojn ĉar kelkfoje mi timas kontraŭajn reagojn de la aliuloj. Aliflanke mi bone komprenas eĉ scias "legi" la rigardojn de la homoj. Do, mi estas aspergereca aŭ nur duonaspergerulo.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Andy Անդի edited this comment 12 months ago.
Peter Bowing says:
Ĝenerale vi pravas pri tiu temo. Tamen el la menciita eminentuloj mi scias, ke nek Kant nek Kafka suferis pro tiu sindromo. Malgraǔ siaj verkaĵoj ambaǔ estis bonegaj gastoj kaj lertaj pri sociaj rilatoj. Kant estis granda sociulo kaj nur verkis sian bonegan sed mafacilan filosofon, kaim li jam havis sesdek jarojn. Kafka ĝuis la sociovivon, sed tre timis la seksan vivon.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Thierry Salomon replies:
Pri Kant mi ne scias, sed nuntempe mi legas verkojn de Kafka kaj lian biografion.
En leteroj li skribis ekzemple "La malfacilaĵo komuniki kun aliulo grandiĝas"
kaj multaj aferoj pensigas pri la sindromo de Asperger aŭ pri io tre simila:
"tendenco pri noti detalojn konkrete kaj precize" en sian taglibron
El vikipedio: "It is generally agreed that Kafka suffered from clinical depression and social anxiety throughout his entire life"
Ankaŭ en lia letero al la patro ŝajnas aperi trajtoj pri la sindromo de Asperger:
www.kafka-franz.com/KAFKA-letter.htm

Kant estas en la listo de Michael Fitzgerald ( of the Department of Child Psychiatry at Trinity College, Dublin, has speculated about historical figures with autism in numerous journal papers and at least three books: The Genesis of Artistic Creativity: Asperger's Syndrome and the Arts,[4] Unstoppable Brilliance: Irish Geniuses and Asperger's Syndrome[5] and Autism and Creativity, Is there a link between autism in men and exceptional ability?[6])
en.wikipedia.org/wiki/People_speculated_to_have_been_autistic

Kafka estas menciita ekzemple ĉi tie:
wiki.answers.com/Q/What_famous_people_have_Asperger's_Syndrome
kaj ĉi tie
findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950108/ai_n9628991

Oni ne povas asertegi aferojn sen pruvoj. Ankaŭ tiuj, kiuj diras ke iu havas la sindromon devas
montri minimuman kvanton da pruvoj sed ankaŭ tiuj kiuj neas ke iu (konsiderata de pluraj personoj kiel verŝajne aspergerulo) ne havas la sindromon devas montri iom da konkretaj faktojn, detalojn.
Diri "mi scias, ke nek X nek Y suferis pro tiu sindromo" ne sufiĉas.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Peter Bowing replies:
Eble mi malpravas, ĉar pri psikologikaj aferoj mi ne estas spertulo.

‘Geek-ismo’ vaste troviĝas interalie inter komputiluloj, ŝakuloj kaj esperantistoj – kaj ĉiu tuj rekonas tiun homo-econ okaze de renkonti tiajn homojn. Mi ne dubas, ke Kant kaj Kafka havas psikologikajn problemojn; pri Kafka tion certas. Tamen tiuj malsanaĵoj por tiuj viroj ne estas ia geek-ismo.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Balázs) says:
Estas interese, kiom ĝojas trovi homoj similecon inter si. Ankaŭ aspergeuloj
ni, ĉi tie, emas eble troigi la similecon: ĉiu el ili ja estas individuo....

Grandmezure tio estas ĉe reiligoj: oni fartas bone en la komunumo samopinia, sed
efektive eble ĉiu preĝanto kaj adoranto havas alian bildon de la adorato. Tio ne ĝenas, oni ofte ne emas pridiskuti detalojn.
Posted 12 months ago. ( permalink )
Blazio VAHA (n.s. WACHA, Balázs) edited this comment 12 months ago.
Venti - 文缇pro says:
Ŝajne tiu ĉi temo multe interesas usonajn eldonantojn: www.amazon.com/gp/registry/wishlist/2ED3OGX3D07RJ (listo farita de life-with-as.blogspot.com).
Posted 12 months ago. ( permalink / translate )
Venti - 文缇 edited this comment 12 months ago.

Add your comment

Reply to this comment

Edit your comment

Please sign in to post a comment Sign in now?


rss Latest comments – Subscribe to the feed of comments related to this post.

 

Català | Čeština nové | 中文 | Deutsch | English | Español | Esperanto | Ελληνικά | Français | Galego | Italiano | Nederlands | Português | More...