Petro Desmet''s blog

     Kara blogvizitanto, vi kompatos min ankoraŭ pli post legado de mia hodiaŭa konfeso kaj… se, hazarde, vi ĝis nun ne kompatis min, nu tiam vi certe nun ŝanĝos vian opinion. Ĉiuokaze bonvolu atente legi la artikoleton, ĉar mi tre ŝatus legi vian opinion poste! Vi helpos min retrovi konscienc-ekvilibron!

     Mi loĝas en tre simpla, tre malnova, tre malmoderna domo, tamen domo kaj ne dometo! Tiel malnova ĝi estas ke en katastro ĝia enigo ne havas konstrudaton. Krom mia edzino kaj mi, kaj mia kato, kaj diversaj nekonataj bestetoj, kiuj loĝas senpermese en ĉiuj domoj (la lasta kiuj rilatas nur al la bestetoj!) loĝis tie nekredeble multe da oniskoj (bildo en PIV p. 811a, sed atentu estas preseraro en la apudbilda nomo). En multaj dialektoj de nia nacia lingvo oni nomas ilin porkolaŭsojn, kvankam tio estas eraro, ĉar ekzistas alia besteto, kiu vere loĝas sur porkohaŭto, kaj kiu rajte portas tiun nomon! Precipe antaŭ kvin aŭ ses jaroj estis multege da ili. Iuj muroj en nia domo ofte aspektis tute makulitaj pro ilia senĝena sidado. Dum jaroj mi okupiĝis per kaptado de la oniskoj, kaj ĝentile portis ilin eksteren en la ĝardenon, ĉar mi opiniis, kaj ankoraŭ nun opinias, ke mi ne rajtas mortigi vivantaĵon. (nu ja, mi scias ke oni ne kapablas mortigi nevivantaĵon! Dankon, Jes!) Mia konduto havis efikon, bonan efikon, ĉar nuntempe mi kapablas kapti nur du aŭ tri en ĉiu tago. Kaj mi scias ke la bestetoj sentas feliĉaj en la ĝardeno, ĉar en ĉiuj fendoj kaj fendetoj, kaj sub ĉiuj ŝtonoj ili gaje moviĝas kaj amasiĝas.

     Sed aldoniĝis alia malfacila problemo! Antaŭ kvaro da jaroj Kjoko kaj mi, ni havis strangan haŭtmalsanon. Ĉu mi ne skribis ke vi kompatos nin? Ĝuste ĉe la rando de niaj ŝtrumpetoj aperis sanga rando de vundetoj, kaj strioj de nia ungogratado. Kjoko, kiu estas multe pli kuracistama ol mi, iris konsulti haŭtspecialiston, kaj tiu diris ke neniu malsano estis, sed ke temis nepre pri pikoj de insektoj. Tiam mi komencis pli bone rigardi mian kruron ĉe subita juko, kaj jes... mi kaptis ege malgrandan besteton (mi ne povis kredi ke tia malgranda besteteto povus trapiki mian elefantecan haŭton kaj tiel dolorigi min)... kies parencon mi iam vidis, hazarde havis sur la mano, en nia biblioteko. En la sama biblioteko mi rapide lernis en entologia libro ke temis pri pulo (bildon vi trovis en PIV, en paĝo 936a). Kaj ni estis do antaŭ la dilemo submetiĝi al tiuj bestetoj, lasi ilin tute senzorge multiĝi, kuraĝe kaj rezigne nutri ilin per nia sango aŭ kruele mortigi ilin. Kaj ni, same Kjoko kiel mi, decidis ke ni havas la rajton, eĉ la devon (?), defendi nin kaj komencis, tamen ne senkompatan sed vere kompatan, batalon kontraŭ niaj homaj kaj domaj puloj. Kiam mi estis en mia feriejo mi fakte petis al Kjoko ke ŝi klopodu kunporti paron, en malgranda skatoleto, dum vizito... sed tiam ni ĵus ŝajne venkis la pulpidemion (pulo + epidemio). Tamen... en la biblioteko de nia urbo ili ankoraŭ daŭre vivas! La biblioteko havas muralmuran tapiŝon, idealan situacion por bredado de puloj, kaj garantiantan eternan vivon (de la puloj). De tempo al tempo, dum semajnfino, urbaj laboristoj venas por spruĉi kontraŭpulvenenon, sed tio ne multe helpas. Atentu! Mi rakontas sekretojn, ĉar la bibliotekaj oficistoj havas striktan malpermeson paroli pri tio! Oni nun estas konstruanta, kaj verŝajne ankoraŭ estos dum deko da jaroj, novan bibliotekon, do oni certe ne investos plian monon por forigi la muralmuran tapiŝon! Sed, mi havas paciencon. Nur... kiam mi revenas de biblioteko mi klopodas reveni piede – por ke eventualaj kunvojaĝantoj dumvoje eskapu – kaj, se mi iras per aŭto mi regule spruĉas similan venenon en ĝi.

(Baldaŭ daŭrigota!).

Jes, vi bone divenis! Estas klare ke mi ĵus saltis el mia bano. Kaj ĉar tio estas loko, kie oni ne estas okupita de serioza laboro, la pensoj hantas, la pensoj venas, la pensoj adas. Grandajn malkovrojn, kiajn mia amiko Freud, kiu en la bano trovis la relativecteorion, kaj alia amiko Sokrato kiu tie trovis la pomon de Adamo, kiu estis altirita de la luno al alta tajda pozicio, sed mi ne povis ne pensi, kaj mi do havis ideojn. Mi konigos al vi miajn pripensojn, sed nepre ne vidu en ili klopodon konvinki vin de mia nekulpeco! Eliru, dum la sekvo de la pensoj, de la supozo ke mi vere ne kulpas kaj poste refaru la ekzercon (tion mi mem ankoraŭ ne faris) en la supozo ke la pensanto jes kulpas.

Fakte devus esti tiel ke akuzato simple sidu kaj atendu ke oni nerefuteble pruvas ke li devas esti kulpa, ke la logiko postulas tion. Envere, kiel ni konstatis, estas tiel ke akuzito nepre estas konsiderata kulpa, ĝis li sukcesas nerefuteble pruvi sian senkulpecon! Kaj kio lacigas min spirite kaj senesperigas min estas ke mi estas konvinkita ke, se esplorjuĝisto (aŭ verŝajne pli grave: esplorpolicistoj) povus rezigni siajn antaŭjuĝojn … ke la vero relative rapide povus esti trovita. Precipe nun, ... ĉar ŝajnas ke antaŭ kelkaj semajnoj la fraŭlino, kune kun amikino, vizitis iun koncerton... do, ŝi ja nun devus esti relative bonstata. Cetere oni rimarkis ke ŝi tute ne aspektas (plu) anoreksieca, eĉ ne vere magra sed jes ja svelta.

La pridemandado estas ja tiel ke oni ne volas aŭskulti; ne aŭskultas; sed ankaŭ ne lasas paroli, krom.... ĉar sola celo estas akiri konfeson. Mi eĉ ne havas la impreson ke la vero interesas ilin! Kaj ankoraŭ malpli kiel oni povus helpi, kiel oni povus resanigi la fraŭlinon. Fakte mi antaŭe havis relativan grandan fidon en justico, sed mi devas konfesi ke tiu fido nun forte suferis. Mi klopodis konigi iujn faktojn al diversaj instancoj en nia lando. Mi skribis, kaj sendis serion da artikoletoj, al la Ordeno de Flandra Advokataro. Mi ankaŭ sendis tekstojn al la ĉefepiskopo, kaj al du tre konataj "filozofoj" kaj "etikistoj". Ĉe ambaŭ el ili mi iam sekvis kursojn, kio, kompreneble, ne signifas ke ili memoras min! De la episkopejo mi ricevis sciigon ke la episkopo legas miajn tekstojn kaj akordiĝas ricevi pliajn. Ankaŭ unu moralisto, mallonge sed pozitive, respondis kvankam mi ne speciale petis tion. Aliflanke mi ankaŭ ne volis kaŝi al li mian identecon.

Jen, sufiĉas por hodiaŭ, kvankam mi notis mallonge kelkajn pliajn aferojn pri kiuj mi deziras skribi… sed eble poste! Mi devos klopodi transiri al pli gajaj kaj pli gajigaj rakontoj, kaj eble mi foje rakontos pri la laboro, kiu protektas mian cerbon de troa unuflanka pensado.

Kore,

petro.

Merkrede, 16an de aprilo.

            La ŝatata floreto de la malliberulo devus esti la miozoto, ĉar en tre multaj lingvoj, ankaŭ en Esperanto, la populara nomo de la floreto estas "Neforgesumino". Kaj vole-nevole malliberuloj adoras la floreton, ĉar daŭre krias, aŭ minimume pensas ĝian nomon. La ekstera mondo, tute klare, havas alian preferon! La ekstera mondo adoras la "Netuŝumino"-n, la balzaminon aŭ impatienton. Homoj normalaj (?) ne ŝatas esti ĝenitaj de malliberuloj, ne ŝatas okupiĝi pri tiaj problemoj, tutsimple timegas ilin. Miaj klopodoj interesigi ĵurnalistojn pri la justicaj problemoj restis absolute, ĝis nun, senrezultaj. Ili tutsimple tute ne reagis al miaj leteroj kaj artikoletoj. Nur de la episkopejo venis respondo, ke oni legis miajn artikolojn kaj volonte ricevos pliajn. Eble ekzistas deontologia regulo ke oni ne reagas al "homoj nejamkondamnitaj", sed tiam oni almenaŭ povus, responde, sciigi tion.

            Nun mi sendis tekstojn i.a. al la Ordeno de Flandra Advokataro, kiu, antaŭ iom da tempo publikigis tekston pri la misuzo de la provizora malliberigo (vidu la tekston inter la 25a kaj 26a letero; fine de januaro). Mi estas scivolema ĉu de tiu flanko venos iu reago. Lunde mi ricevis, de iu leganto de Monato, reagon al la artikoleto pri mia afero kaj li sciigis al mi pri iu nederlandlingva libro, kun kontribuoj de dudeko da malliberuloj. Temas pri la libro "Puntempo" de Lieven Blancquart (pr. Liva Blankarto). Mi tuj kuris al la biblioteko por serĉi la libron, kaj vere ĝi estas tre interesa, kaj tute kongruas (krom etaj detaloj) kun miaj travivaĵoj, kun miaj tekstoj. La libro konsistas el tri partoj. Unua parto: la malliberuloj; dua: la familio; tria: la personaro. Pleje tuŝis min la konstato de iu iama membro de laika ĵurio de Asiza Tribunalo, kiu diris ke forte naŭzis ŝin la maniero laŭ kiu oni insultas kaj mistraktas la familion de kondamnoto. La parto verkita de parencaro donas kortuŝan bildon pri la malrekte punituloj. Ankaŭ la parto verkita de personaro de malliberejoj honeste priskribas la ofte malfacilan situacion de la ĉefoj, kaj de aliaj koncernatoj kaj ne prisilentas ke inter la koncernatoj ne ĉiuj havas saman opinion, kaj do saman konduton.

            Feliĉe lastatempe ŝanĝiĝis la reguloj en la biblioteko, kie mi preskaŭ ĉiutage iras por kontroli mian retpoŝton kaj por kontroli la blogon. Nun ni rajtas tie ankaŭ alglui dosierojn, kaj do uzi disketojn. Tiel mi kapablos de tempo al tempo en la biblioteko nutri mian blogon, aŭ... kiel hodiaŭ... ornami ĝin per kelkaj floretoj.

Dendermonde, 14.04.2008.

Jam dum preskaŭ unu monato mi ne plu aldonis ion al mia blogo. Kio okazis? Mi klopodos klarigi. Post mia liberiĝo mi klopodis reaktiviĝi. Mi skribas, konscie, klopodis ĉar vere tio ne aŭtomate okazis! Mi devis treege puŝi min, treege devigi min, ĉar mia emo estas nur sidi kaj atendi, nur pensi kaj pensadi. Plie, la nenifarado dum proksimume sep semajnoj, en la malliberejo, ŝajne tendencis instigi min al nova vivmaniero de tuttaga, tutsemajna, tutmonata nenifarado, ankaŭ en liberejo. Tamen mi finfine sukcesis reaktiviĝi en mia laboro en la esperantocentro en Antverpeno, kvankam ankaŭ tie la unuajn du semajnojn mi vere ne sufiĉe aktivis. Kaj mi nepre devas devigi min labori, ĉar ĝi estas la sola maniero por eviti senfruktan pensadon. Mi esperis ke kun la tempo la pensado malpliiĝus, sed... kontraŭe ĝi pliiĝas, pro mia absoluta malkompreno de la okazintaĵoj. Aliflanke mi tamen havas la impreson (ĉu aliaj homoj ankaŭ? estas alia demando!) ke mi sukcesis serioze reokupiĝi pri miaj diversaj taskoj kaj laboroj.

Farto.

Mi havas la impreson kaj senton ke mi fartas bone. Mi ĉiam, dum la tuta vivo, intense ĝuis multajn eĉ simplajn aferojn. Tiel estas ankaŭ nun. Ofte mi eĉ sentas min tre feliĉa. Multajn aferojn mi nun eĉ pli intense ĝuas kaj frandas ol iam antaŭe (jes, kara Tina, estas ĉiam iom da bono en ĉio!). La hernio, kiu suferigis min antaŭ kaj en la komenca semajno de la malliberiĝo, ne plu montras sin, kaj ne forgesu ke ĝi tute ne rilatis al "mia kazo", tute ne estis nurimagita, ĉar mi suferis de ĝi jam la semajnojn antaŭ la saniga kuracloka restado! Mia sangopremo ŝajne renormaliĝis kaj mi supozas ke mi ankaŭ denove regajnis kelkajn kilogramojn, sed tion mi ne jam kontrolis.

Psike ankaŭ ĉio ŝajnas sufiĉe normala. Estas interesa por mi la observado de la konduto de iuj homoj al mi. Kelkaj parencoj ne plu konas min, kaj ne plu ŝatas paroli kun mi. Kelkaj konatoj montras esti tre evitemaj, tre dubantaj sed multaj aliaj, ankaŭ ne-esperantistoj, klare montras ke ili trovas la tutan suspekton ridinda kaj absurda, kaj ke ili estas konvinkitaj ke la akuzo estas falsa. Kelkaj, tre kortuŝe, faras grandajn klopodojn ĉe hazarda pasado montri ke ili rimarkis kaj gaje salutas min. Aliaj, same kortuŝe, faras grandajn klopodojn okupiĝi pri privataj urĝaj aferoj por montri ke ili, tute kontraŭvole, ne rimarkis min. Hieraŭ, en supermerkato, unu el la kasistinoj, post la traktado de miaj aĉetaĵoj ĝentile informiĝis ĉu mi ankoraŭ aŭdis ion pri la evoluo de mia kazo. Mi preferas tian (konsolan) agadon al komedia ŝajnigo de nesciado. Cetere mi konstatis ke ĉe multaj homoj regas la konvinko ke oni ne rajtas enkarcerigi iun dum pli ol du semajnoj sen konvinkaj pruvoj de kulpo. Fakte oni ne rajtas "sen klara priskribo de akuzo" sed neniu preskribo rilate kulpon aŭ pruvoj pri kulpo. Sed el "pli ol dusemajna malliberigo" homoj tuj deduktas ke konvinkaj pruvoj nepre estas.

Mi tute ne kapablas koleri pro la fakto ke iuj ne fidas min. Unue, ili ja tute ne, aŭ tre malmulte, estas informitaj. Due, kiel mi mem reagus al alia homo en simila kazo? La bazo de la tuto estas ja treege ĝena. Ankaŭ mi ne kredas tro, aŭ ne kredis, ke vere funda malico ekzistas... precipe ne en fraŭlino 23-jara! Kial iu fraŭlino, 23-jara, eĉ se ŝi psike ne tute estas en ordo, inventus tian rakonton, surpaperigus pri ĝi dekkvin paĝojn, se vere nenio okazis? Tiu fakto ŝajnas al mi nekredebla kaj nekredinda. Precipe se ŝi scias kiajn sekvojn tia akuzo povas havi! Nun mi mem, sed nur mi mem (kaj ŝi! kaj ŝia patrino!), scias ke tio eblas, sed tamen mi ne povas kompreni ĝin! Tio estas do la demando, kiu hantas min, kiu daŭre kuras en mia kapo. Mi serĉas diversajn klarigojn, kaj ankaŭ trovas diversajn sed neniu el tiuj "klarigoj" povas tute kontentigi min, ĉar la veron mi ne konas.

Supozeble la "biografio" ne estis surpaperigita kun la intenco kaŭzi la sekvojn kiujn ĝi havis, sed en la momento kiam ŝi ekinformiĝis (ĉu ŝi? mi supozas ke jes, sed certecon ankaŭ pri tio mi ne havas) ŝi ja povus reiri al la vero! Tion ŝi ne faris, mi supozas. Ŝajnas, intertempe, ke ŝia nuna biografio ne kongruas kun deklaroj kiujn ŝi faris antaŭ kvar aŭ kvin jaroj, almenaŭ tiel sugestis al mi la juĝeja psikiatro. Cetere, mi devas korekti iun frazon kiun mi notis en la teksto "Nuna Stato" de la 4a de marto. Mi skribis tie ke la psikiatro dirAs ke ŝiaj deklaroj estAs kredindaj kaj ke ŝia malsano estas kaŭzita de miaj tiamaj agoj. Mi havas la impreson (ne la certecon!) ke li nun minimume hezitas kaj dubas la kredindecon.

Evoluo.

Mi ne scias ĉu intertempe estis iu evoluo en la esplorado. Ankaŭ mia advokato ne scias, kaj li povis diri al mi nur "ke la esplorado estas sekreta" kaj "ke nek li, nek mi havas aliron al la dosiero nun". En la fino de la nuna monato ne plu validos (ne plu estos devigaj) por mi la kondiĉojn de mia liberiĝo. Fakte tio nenion signifas, kaj nenion ŝanĝas, ĉar mi tamen ne rajtos (mi supozas) veturi al la fraŭlino aŭ al la gepatroj por peti klarigojn! Almenaŭ mi ne riskos tion, krom se mia advokato ĝin al mi konsilus.

Precipe en la informiteco mankas ĉiuj pozitive interpreteblaj faktoj. Tiun pozitivecon oni devas dedukti el klara silento. Iuj aferoj, kiel la esplordemandado de ambaŭ fratinoj, estas nur duonvorte menciitaj kaj mi scias ke la plej eta akuzeto de iu el ili tuj estus uzata kiel forta atakilo kontraŭ mi. Ke nenio tia okazis supozigas ke iliaj deklaroj estis, kontraŭe, pozitivaj, laŭdaj al mi, kaj verŝajne malemaj (aŭ eĉ kontraŭdiraj) al la deklaroj de la akuzintino. Fakte nur la juĝeja psikiatro, dum la dua renkontiĝo, citis pozitivajn faktojn sed tamen kontraŭbalancis per citado de negativaĵoj, al kiuj li aldonis ke li nur povis citi, sen plia juĝo, tion kion li mem legis en la deklaroj de la fraŭlino.

Interesaj (esperigaj kaj timigaj) faktoj.

Dum la pasintaj semajnoj kaj monatoj okazis diversaj citindaj aferoj rilate justicon. Pri la zorgoj de la "Ordeno de Flandra Advokataro" mi jam raportis, kaj mi supozas ke iliaj klopodoj daŭras. Mi pensas ke mi klopodos sendi al ili kelkajn el miaj tekstoj. Neniu ja povos malpermesi tion al mi.

En Nederlando, kaj la televidoj multe raportis pri tio, oni venis al la konstato ke la kondamno, antaŭ kvin aŭ ses jaroj, de iu flegistino, kiu estis akuzita de mortigo de pluraj pacientoj, estis maljusta. Ŝi nun (post ses jaroj!) estas liberigita kaj oni decidis (mi pensas) relanĉi la esploradon kaj proceson. Ŝi dankas tion ne al propra agado, al propra protestado, sed nur al la pli-malpli hazarda fakto ke iuj eksteruloj studis ŝian kazon kaj lanĉis protestagadon. Mi scias ke homo kapablas adapti sin al ĉiu ajn situacio, kaj kapablas akcepti senproteste plia maljustaĵojn!

Ĉe ni oni liberigis, post iom pli ol unu jaro da "provizora" malliberiĝo iun fraŭlinon, akuzitan de planita mortigo de amkonkurantino, per sabotado de ties paraŝuto antaŭ komuna saltado. Malgraŭ ke ŝi neniam konfesis kaj ke oni trovis neniujn nerufuteblajn pruvojn ŝi estis enkarcerigita dum pli ol unu jaro. Ŝia advokato diras, kaj mi kredas tion nun, ke neniu estas kapabla kaŝi sian kulpon, en tiaj cirkonstancoj, dum tuta jaro kaj ke li estas konvinkita ke ŝi estas tute senkulpa. Kaj kiu riparos la damaĝojn? Ŝi ridetante eliris, tute feliĉa, la malliberejon post tiu longa tempo. Nu ja, la kolero pro suferitaj maljustecoj, la konstato de tute ruinita estonto nur poste venos, post kelkaj monatoj!

En apuda urbo Alsto, iu bakisto iun vesperon kverelis kun edzino, pri kutima virina eco: ŝi elspezis tro da mono. Ili ne enlitiĝas en la komuna familia lito, sed la edzino restas malsupre sur fotelo. Matene la fotelo estas ne pridormita kaj la bela birdo ŝajne forflugis. La polico, anstataŭ lasi la bakiston en sia malofta feliĉa libera stato, rapide suspektas lin, ĉar la edzino lasis ĉiujn paperojn kaj kontroli ĉu vere ŝi forprenis multe da mono ne estas facila afero, inter alie ĉar ne estas facile scii ĉu ŝi prenis de blanka aŭ de nigra kaso, kaj funde esploras ĉion, traktante la bakiston kiel krimulon. Eĉ la bakistaj fornoj estas esploritaj de hundoj trejnitaj por kadavroserĉado kaj oni alportas ĉiaspecajn komplikitajn serĉaparatojn. Tamen mi supozas ke oni ne malliberigis lin, kvankam oni minacis fari tion. Nun, du jarojn poste, tute hazarde (pro reago de tiea nova amikino de la forkurintino, ĉar ŝi legis en iu listo en interreto ke la eksbakistino estas en listo de serĉatoj) oni ekscias ke ŝi vivas novan vivon en la lando de la fromaĝo. Intertempe la bakisto tute ruiniĝis, ĉar perdis ĉiujn klientojn, kiuj daŭre flaris kremaciajn odorojn, estas senlabora kaj vivas el mono de apoginstancoj. Li diris ke li esperas ke nun li denove povos trovi decan laboron, kaj li intencas plendi kontraŭ la maljusta traktado fare de la loka kaj juĝeja polico. La prokuroro de Dendermondo trovis necese rapide deklari ke la polico agis tute konforme al la preskriboj!

Estus iluzio imagi al si ke pro tiaj okazintaĵoj la esplorjuĝistoj kaj la polico adaptos siajn kutimojn kaj pli dece traktos supozatajn krimulojn. Ili, eble senkonscie, tiel komforte sentas sin en sia neskuebla superforta pozicio ke ili estas konvinkitaj pri propra netuŝiteblo kaj superpovo.

Mi aldonis, en dato de 18a de januaro, tradukon de la aludita teksto el Humo - Revuo.

petro

Dendermondo, 12a de marto 2008.

Je mia miro mi konstatis ke sufiĉe multe da aferoj en nia mondo rapide ŝanĝiĝis dum la apenaŭ du monatoj dum kiuj mi estis eksterigita de ĝi. Nekredeble! Nekredeble! Nekredeble!

Unue mi konstatis ke, se mi antaŭe kvazaŭ neniam renkontis ... ĉokoladan lakton... nun ĝi ĉiam kaj ĉie abundas! Kiam mi vizitas geamikojn, neniam mi ne estas ofertita ĉokoladan lakton. Antaŭe tio ne okazis. Aspektas do ke la tuta mondo konvertiĝis al io nova. Ĉiu nun trinkas ĝin, antaŭe ili trinkis kafon aŭ teon.... Ĉie oni servas ĝin, antaŭe oni devis speciale peti, aŭ longe serĉi por trovi ĝin. Mi supozas ke vere estas pli bone por la homaro, por la sano de la homaro, ke oni trinku ĉokoladan lakton, sed kiel do la mondo tiel rapide povas ŝanĝiĝi? Mi pensas ke estus bona ideo ordoni al mia bankdirektoro ke li investu mian monon en firmao de ĉokolada lakto!

Treege strange... la mondo ankaŭ iĝis multe pli ĝentila, multe pli atenta al maljunuloj! Kiam mi iras – normale minimume unu fojon en semajno, ĝenerale lunde, al la Esperanto-Centro en Antverpeno – mi parteton veturas trame. En nia lando ja iĝis tiel ke olduloj povas senpage veturi trame kaj buse. Do, almenaŭ malgrandan parteton mi klopodas profiti de tiu regulo, ĉiusemajne. Antaŭe mi tutsimple eniris tramon, aŭ buson, kaj nenio speciala okazis; neniu speciale rigardis min, neniu speciale atentis min. Sed... depost mia reenmondiĝo, kiam mi eniras tramon aŭ buson, tuje tujege kelkaj junaj homoj ekstariĝas (= iĝas ekstarantaj) kaj proponas al mi ke mi eksidu. Kaj tio ne nur unufoje, sed ĉiufoje! Mi ne komprenas de kie venas tiu subita ĝentileco.

Malbona spirito (aŭ spiritulo?) en la Centro sugestis... ke mia deviga libertempo oldigis min, kaj ke la vizitantoj de mia blogo memoras plej bone miajn korŝirajn rakontojn pri tiea ĉokolada lakto. Kiu scias? Prefere mi ne zorgu kaj ĝuu ĉion kio estas ĝuebla kaj ĝuinda, kaj mi deziras same al vi!

El mia lerneja tempo mi memoras difinon, kiun profesoro de Nederlanda Literaturo ofte ripetis: Humor ist, wenn man trotzdem lacht.

petro.

Alia loko, en nia lando (aŭ ĉu mi diru najbara lando?), kiu estas tre kara al mi (kaj mi intence konstruis duban rilatan korelativecon) situas apud Nismes, kompreneble la belga Nismes. Ĝi estas konata al malmulte da homoj. Iuj homoj eĉ vojaĝas eksterlanden por admiri malpli spektaklajn samspecajn fenomenojn! Mi konatiĝis kun ĝi, danke al Kjoko! En la komencaj monatoj, kiam ŝi trovis sian adoratan kavaliron sur blanka ĉevalo (mi tiam posedis blankan aŭtomobilon!), ŝi jam ĉiutage legis la solan bonan nederlandlingvan ĵurnalon (De Standaard; mi sendos kopion al ili, por ke ili igu la nepagitan reklamon pagotan!) kaj inter alie tre atente legis la aldonon por gejunuloj (tiam ŝi ja ne jam oldiniĝis). Kaj iun ĵaŭdon ŝi estis leginta pri iu regiono, kie ankoraŭ verŝajne vivas linkoj, aŭ minimume iu speco de grandaj sovaĝaj katoj. Plie en tiu loko ankaŭ estus troveblaj multaj specoj de orkideoj sovaĝaj. Kompreneble ni baldaŭ poste iris tien por esplori la situacion.

Ni trovis priskribon de iu interesa promeno, kiu finiĝas ĉe iu dolino eksterordinara. La promeno kondukas laŭ serio da dolinoj, da "subaeraj grotoj". Almenaŭ tiel oni foje priskribas la aferon. En, la regiono mem oni nomas ilin "Abannets", sed neniu povas klarigi la nomon. Cetere, por iuj la vorto abannet signifas aŭ indikas "montetojn", por aliaj ĝi indikas "tertruojn". La fenomeno mem estas tipa por kalkregiono, por karsta regiono, do por regionoj kie oni ankaŭ trovas grotojn. La plej impona dolino en la regiono estas nomata "Fondry des Chiens", mi tradukus "Hundoabismo", ĉar mi supozas ke fondry rilatas al profundaĵo. Denove, certa mi ne estas, kaj neniu estas, ĉar ankaŭ pri tiu nomo ekzistas minimume kvin diversaj klarigoj. Mi klopodos nun iom priskribi tiun hundoabismon, por helpi vin rigardi la fotojn, ĉar tre strange neniu foto sukcesas vere bone sugesti la tuton, eĉ ne la panoramaj fotoj. Tamen, nia amiko Paul, faris bonegajn fotojn, kiujn vi tamen per mia priskribo eble eĉ pli bone povos ĝui.

Imagu ke vi venu sur iun dikventran herbejon ĉirkaŭitan de arbaroj, proksime kaj fore, sed la herbejo mem estas glata. Fakte nenio estas videbla. Vi promenas suren, espereble kun la okuloj ne direktitaj al la nuboj, kaj subite... antaŭ viaj piedoj estas tridekmetre profunda abismo, plena de rokpintoj, multaj rokpintoj. La supraj pintoj de la rokpintoj kune formas iun virtualan (jes, mi studis fizikon!) tegmenton! Facile vi povas, image, konekti la pintojn kaj vi povas, virtuale, vidi la tegmenton. Pro tio oni ofte parolas pri "subaere groto", ĉar oni povus imagi ke antaŭ si estas groto kies tegmento forvaporiĝis. Tio estas cetere unu, absolute neakceptebla, klarigo de la fenomeno. Mi mem ne ŝatas tiun nomon, ĉar por mi "groto" ĉiam kaj tuj alvokas stalagtitojn kaj stalagmitojn, kaj estas ĉi tie absolute neniu spuro de kiu ajn stalago! La larĝeco de la abismo, en multaj lokoj, proksimas al 200 metroj. Apud, tuj apud, la granda hundoabismo estas ankoraŭ du aliaj, iom pli malvastaj dolinoj. En la tuta regiono estas pli ol cent. Bedaŭrinde, kaj nekredeble, iujn oni jam plenigis, uzis por ... liberigi de la homaj rubaĵoj!

La abismo aspektas minaca, sed fakte estas tre ĝentila. Malantaŭe (jes, iu malantaŭo ekzistas!) estas natura, facila, pitoreska, iom kaŝita vojeto, kiu aŭtomate gvidas vin enen, ĝis la plena profundo. Nur tiam, de malsupre, vi povas admiri la kolosecon de la starantaj rokopintoj. Kaj tiam vi ankaŭ malkovros ke, en multaj lokoj, estas tre facile grimpi la rokojn randajn, sen rokgrimpada trejnado. Eĉ kun la blindulineto estis neniu problemo grimpi supren.

En iuj periodoj de la jaro, ĝuste sur la herbejo de la hundoabismo, floras abunde diversaj specioj de orkideoj. Maloftaĵo en nia lando, kaj tial mi ankaŭ estas kontenta ke la fenomeno ne estas tro konata. Dum la somera turismo sezono en la regiono oni veturigas iun trajneton, sur radoj, por la luksaj turistoj, kiuj ne ŝatas tro lacigi sin, sed la trajneto haltas nur kelkajn minutojn apud la abismo... kaj la naturneamantoj pluen trajnas, feliĉaj pro la neimagebla ĝojo kaj ĝuo de ludiltrajnveturado, maĉante maĉgumon. Cetere ankaŭ ĉe la ŝipliftoj oni organizas tiajn amuzaĵojn, por eviti ke la turistoj vidu tion, kio estas vidinda. Haleluja!

Mi sendas vin nun al la belaj fotoj de Paul, kaj konsilas al vi iom balanciĝi inter la fotoj kaj tiu ĉi teksto, ĝis vi komprenos kaj vidos kaj rigardos pli enen. Nismes situas en la Valona Kalkregiono, rande de la Ardenoj, ĉe la kunfluo de du interesaj riveretoj (unu el ili grandparte subtera, sed ĝi precize en Nismes reaperas) la Blanka Akvo kaj la Nigra Akvo. (Eau Blanche, Eau Noire). En la tuja apudeco estas videblaj ankoraŭ multaj aliaj mirindaĵoj, pri kiu mi, eble, iam rakontos. Kvankam ni jam dekojn da fojoj iris tien, ni ĝis nun ne renkontis la sovaĝajn katojn kaj ankaŭ ne linkojn.

petro.

    Jam en la komenco de mia "aventuro" mi demandis min mem, ĉu ne estus bona okazo por montri nian forton, por montri ke ni ekzistas, por devigi la mondon kalkuli je ni? Se la esperantistoj ja amase esprimus sian indignon pri la maniero laŭ kiu oni traktas senkulpulon, aŭ minimume iun, kiu devas esti supozata senkulpa? Mia blogo iomete havas tiun formon, sekvas iom tiun ideon sed ĝi ja restas absolute nekonata kaj ignorata de eksteruloj. Se mi ne estus liberiĝinta la unuan de februaro mi eble estus alvokinta al iu konkreta agado, al iu amasskribado al ekzemple nia ministro de Justico.

    Tute sendepende de mi, Rob Moerbeek venis ankaŭ al tiu ideo, kaj eĉ lancis alvokon. Mi kopias ĝin por vi ĉi tie, sed mi ankaŭ aldonos mian skriban reagon, kiun mi sendis al ĉiuj adresoj de Rob alskribitaj. Mi treege dankas Rob por lia iniciato, kaj mi trovas ke ni devas memori ĝin kaj se necese (mi treege esperas ke neniam estos necese!) eĉ agi laŭ ĝi. En la nuna momento – kiel mi skribis en mia respondo, sed mi deziras reemfazi ĝin – tamen estas nepre tro malfrue, kaj eventuale tro frue. En la nuna momento la tuta afero ankoraŭ estas en fazo de esploro, kaj, principe, "esploro" estas kaj estu "sekreta". Neniu rajtas interveni, neniu rajtas klopodi influi la esploradon. Nur se oni decidus "transdoni" la aferon al "fazo de juĝado" ni povos ekagi. Intertempe ... ni trankvile-maltrankvile atendu!

Rob sendis tiun ĉi alvokon:

     Karaj, necesas interveni ĉe belgaj instancoj por rejustigi la aferon
     DeSmedt. Legu en la ĵusa "Monato". Jen kion subskribi mi proponas:
     Konsternitaj pro jurlezo en Belgio, ĉe kiu la fi-akuzom de kompatinda
     psikpacientino rezultigis la enkarcerigon de la internacie bonfama Petro
     De Smedt kun fumanto - kio laŭ la sciencaj konstatoj signifas rektan
     atencon al lia vivo - ni petas la responsajn instancojn konsideri
     ŝanĝi la sistemon trakti akuziton kiel kondamniton kaj maksimume
     hejmreteni tian kulpigiton, krome ĉi-kaze tujege rehabiliti kaj
     kompensi ĝis eventuala kondamno.
     Esperante ke ĉi tio estas komprenata, ni respekte salutas vin
     Subskribis .....
     Kore, Rob.


    Mi respondis tiele:

     Karaj,

     Mi dankas Rob por tiu ideo pri reago ĉe Ministerio aŭ simila, sed... laŭ mia opinio, tute privata   opinio, estas.... aŭ tro malfrue (pli taŭgis dum mia malliberiĝo) aŭ tro frue (pli bone: se vere iĝus "kazo", se vere oni decidus fari procezon). Ni nun estas en la fazo de esplorado, antaŭesplorado (vooronderzoek), kiu, cetere, oficiale estas "sekreta", do kiu ne rajtas esti ĝenata!
Se oni decidus (kion mi ĉiam ankoraŭ esperas ke ĝi ne okazos!) vere trakti procezon, vere kondamni aŭ persekuti min.... tiam la afero tute ŝanĝiĝus, kompreneble.
Aliflanke, en tiu kazo, estus unika okazo (bedaŭrinde) foje montri nian forton, agi kiel premgrupo.
Kaj denove: mi ripetas ke eĉ ne eta kaŭzo ekzistas por persekuti min! Nenion malbonan mi faris. Do ne timu ke iam vi estos ĝenata! (eĉ ne se oni maljuste kondamnus min, ĉar neniam oni povos trovi pruvojn pri io kio ne okazis, aŭ... mi nenion plu komprenas pri la mondo.)

petro.


    Mi do trovas ke ne estus oportune ekdiskuti pri la temo de dezirindeco, ebleco aŭ enhavo de tia agado nun. Se iam utile, ni revenos al ĝi, kaj tiam povos "organizi" ĝin eventuale, kaj lasi ĉiun ajn libera en la esprimo de la kritiko. Aliflanke estas bone, eĉ jam nun, pripensi ke tia ebleco ekzistas.

petro.


 

Dendermondo, 10.03.2008.

Estas konate, eĉ de mi mem, ke mi suferas je du gravaj profesiaj malsanoj de instruisto, ambaŭ nekuraceblaj! Mi ĉion plej bone scias (estas ja devo por instruisto! se ne, kiel li povus instrui?) kaj mi ĉiam deziras transdoni konon, instrui do. Se ion mi treege ŝatas, se io faras al mi tre grandan impreson ... mi deziras ke ankaŭ aliaj homoj konu ĝin, admiru ĝin, ĝuu ĝin, ŝatu ĝin. Tio tamen ne ĉiam sukcesas! Tiel mi ĉiam kun esperanto-grupoj organizis ekskursojn al iuj lokoj, kun la espero kaj kun la ideo ke la membroj poste, memstare, reiru al tiuj lokoj por funde esplori ilin. Sed... plej ofte tio malsukcesas. Estas tre malofte ke homoj estas same impresitaj kiel mi, estas same ĝuavidaj. Kion fari? Oni povas nur konstati kaj akcepti, eĉ ne prijuĝi! Oni ne povas devigi homojn ĝui, ĉu? Iam okazis en mia grupo ke mi anoncis ekskurson al eble la plej mirinda loko en nia lando (laŭ mi, kaj mi ja plej bone scias!) kaj iu membro diris: Nu, mi jam estis tie! Kial mi reiru? Mi jam vidis ĝin. Mi preskaŭ svenis pro miro! Mi ja ĉiusemajne, eble eĉ ĉiutage, ŝatus iri por readmiri, ĉar ĝi ja ĉiufoje iom alie aspektas, iom alie impresas. En iu sekvonta kontribuo mi parolos pri ĉi, detale.

Ankaŭ al la infanoj, al kiuj mi instruis, mi ŝatis doni la eblecon ĝui la belajn kaj interesajn lokojn de nia lando, kaj mi organizis instruajn ekskursojn. Plej ofte temas pri naturmirindaĵoj, pri belaj pejzaĝoj sed ne ĉiam. Kiam mi estis en kvina jaro de elementa lernejo, estis ĉe la fino de la dua (lasta?) mondmilito kaj ekskurseblecoj, eĉ en propra lando, ne estis memkompreneblaj. En la kurso pri propralanda geografio ni lernis pri la Centra Kanalo, kaj pri la ŝipliftoj. Estis eĉ, ne tro klara, bildo malgranda pri tiuj liftoj en la libro, sed mi tamen ne tro bone komprenis la aferon. Mi estis treege incitita. Kanalo do finiĝis ie abrupte, kaj estis daŭrigita preskaŭ dudek metrojn malsupre. La ŝipoj eniris, supre aŭ malsupre, iun liftokeston, estis kondukitaj malsupren aŭ supren, kaj tie eliris la keston por daŭrigi la veturadon. Mi ege deziris vidi tion iam per propraj okuloj.

Dekon da jaroj poste mi regule, unue per skotero, poste per aŭto veturis al Karloreĝo (Charleroi) por viziti parencojn, kiuj, en la magraj jaroj, elmigris tien el Flandrujo por labori en la minejoj. Kaj en la proksimeco de La Louvière mi rimarkis, ĉiufoje, rostintajn ŝildetojn kun indiko al ŝipliftoj. Kaj en iu, de Dio benata, momento mi decidis. Nu, mi anstataŭ normale daŭrigi la veturadon foje esploru la memoritajn liftojn! Tion mi do faris, kaj ekde tiam (minimume tridek jarojn) mi minimume unu fojon en la jaro reiras, kvankam miaj parencoj jam ennubiliĝis, por readmiri tiujn liftojn. Tion mi ankaŭ faris, la 6an de julio 1995, kun miaj pianolernantinoj kaj ilia familio. En tiu momento oni ne jam finis, eble nur komencis, la konstruadon de la nova lifto, kiu anstataŭas (eble apudas, ĉar la malnovaj restis!) kvar de la malnovaj. Malgraŭ la imponeco de tiu nova lifto, mia koro tamen daŭre pli ligiĝas al la malnovaj. Eble pro la obstakla konatiĝo, sed nepre ankaŭ ĉar la malnovaj havas pli homajn dimensiojn. La nova estas giganta, estas supermezura, brilas de homa tekniko kaj elektropovo, dum la malnovaj okulumas modesthoman inventemon kaj kuraĝon.

Se vi, kara blogovizitanto, estas kuriozigita ... tiam mi konsilas al vi ke vi vizitu la blogon de Paul Peeraerts, kiu publikigis multajn fotojn de la malnovaj kaj la nova liftoj. Zamenhof jam diris ke ĉiu birdo pepas laŭ sia beko. Nu, vi, ĉe Paul legos kaj admiros klaran elcerban tekston, kiu komprenigos al vi la tutan aferon, dum ĉe mi vi legis koran elverŝaĵon. Per tio mi ne volas nei al Paul koron, nek cerbon al mi mem! Do, iru, kaj ĝuu per koro kaj per cerbo!

Krom la koran kaj la cerban, la nova lifto havas ankaŭ politikan dimension! Mirigas min ke Paul ne priskribis tion, ĉar li nepre estas politike multe pli kapabla ol mi. En nia lando ja estas tiel ke se la ŝtato donas gravajn subvenciojn al Flandrujo, nepre protestas la Valonoj, kaj insistas pri samvalora donaco! Kaj tiel la nova lifto estas kompensado, se mi bone memoras, por subvencioj al la Flandraj marhavenoj. La Flandroj laŭte kriis, kaj krias, ke la nova lifto havas nenian ekonomian valoron, nenian ekonomian sencon kaj tute ne estas pravigebla, ĉar neniam estos multe uzata. Laŭ mi neniu povas kun certeco scii tion. En la nuna momento ĝi certe ne estas multe uzata kaj ne alportas gravajn ekonomiajn avantaĝojn, sed se iam oni finfine sufiĉe konscios ke estus bone pli uzi la akvotrafikon anstataŭ transporti ĉiujn varojn per kamionoj. Mi supozas ke ekologie la akvotransporto estas malpli malpuriga, kaj ankaŭ permesas transporton de pli vastaj amasoj da varoj kaj ke la ĉefa malavantaĝo estas la malplirapideco. Nu, eble Paul iam pli bone klarigos tion.

petro

Dendermondo, 8an de marto 2008a.

    Jam tre juna mi estis ĉiam eksterordinare sentema pri beleco. Miaj unuaj, plej foraj, rememoroj temas pri aferoj de beleco, eĉ jam de kiam mi estis nur 3 aŭ 4-jara. En la elementa lernejo mi estis forte tuŝita de tekstoj, kiuj poste montriĝis aparteni al la literaturo, kion mi en tiu momento ankoraŭ ne sciis. Tiel mi ankaŭ estis, en mezgrada lernejo, dum la lecionoj de angla lingvo, tre impresita de la teksto de R. Kipling: I'm the cat that walks by himself, and all places are alike to me. Mi estas la libermova kato, kiu mem decidas pri sia loĝejo. (Mi interpretas!). Kaj ankaŭ mia kato, mia tigro, mia ĉasisteto, tute klare legis Kipling. Mi rakontos al vi (se vi ne ŝatas katojn bv. ĉesi legadon!) kiel.

    Antaŭ dekdu jaroj iu najbaro nia – nu, fakte li loĝis transe de iu sovaĝejo kaj apuda strato – havis du katojn. Unu, nigra kun blankaj piedetoj, tamen suferis de iu haŭtmalsano. Ŝajnas, tiel poste rakontis al mi la du filoj, ke iu katmalamanta najbaro manĝigis al ŝi kontraŭtinean medikamenton. Pro tio ŝi regule perdis harojn, kaj havis malbelajn makulojn. Aspektis kiel leprulino. Ĉiuj homoj ĉasis ŝin, klopodis bati ŝin, malamis ŝin. La najbaro mem, kompreneble, dum la tago laboris fore. Mi kompatis la nigrulinon (fakte estis ankaŭ eksvira kato, sed vi ja jam scias ke por mi, vole-nevole, ĉiuj katoj estas inaj) kaj alvokis ŝin, karesis ŝin kaj donis regule manĝon. Tiel ke finfine tiu kato ĉiam ŝatis esti kun mi, envenis la domon kaj lasis ŝin daŭre karesi, do estis plena kontenta. Ŝia eksvira fratino (iĝas komplika, ĉu) estis tre speciala, vere ia raskato, kun tre speciala haŭto, kun treege fiera kaj aristokrata konduto, do vera aristokato, dirus Marjorie. Ŝi ankaŭ venis por akcepti manĝon, sed neniam dankis aŭ montris ian ajn dankemon. Kontraŭe post manĝo rapide forkuris kaj degne de malproksime rigardis min, sed nur por vidi ĉu ne alvenis nova manĝo.

    En iu momento tamen la nigrulino iĝis tre malsana, kaj ne plu venis por manĝi, kaŝis sin, tute klare por morti. Mi longe serĉis, ĝis finfine mi trovis ŝin ie en la sovaĝejo. Tiam ŝi venis en la domon, por adiaŭi tutklare. Mi ne bone sciis kion fari, ĉar ja ne estis mia kato. Finfine mi tamen decidis iri al bestkuracisto... sed li povis nur dormigi ŝin, mi estis tro malfrue irinta. Mi treege bedaŭris, kaj fakte ankoraŭ bedaŭras, tion. Do mi enterigis ŝin en mia ĝardeno… kaj… la alia kato vidis tion, kaj venis por ĉeesti la enterigon. Post la enterigo ŝi … eniris, por la unua fojo, neinvitite, nian domon. Klare ŝi montris: jen, nun estas mia tempo, nun mi transprenas la povon ĉi tie. Senprobleme ŝi tute trankvile instalis sin sur la sofon, sen iu ajn timo. Poste, kiam ŝi eliris en la ĝardenon, ŝi faris iun dancon de konkeranto sur la tombo de la fratino. Ekde tiam ŝi havis min kiel sklavon. Kompreneble mi iris al la familio por rakonti pri la morto de ilia kato.

    Tamen, de tempo al tempo, malofte, mia nova ĉefo ankoraŭ iris al la familio por iom ripozi, por saluti aŭ por manĝi kromaĵon. Tamen, ankaŭ ŝi malsaniĝis, kaj sufiĉe terure. Nun mi ne hezitis, sed tuj vokis la kuraciston. Li eĉ devis reveni tri tagojn sinsekve por kuraci la katon... per injekcioj kaj piloloj. Kiam ŝi estis treege malsana, kaj mi pensis ke ankaŭ ŝi baldaŭ mortos mi avertis la familion, ke ili venu por adiaŭi. Tion ili faris, sed kelkajn tagojn poste la kato estis denove sana. Kaj fakte... ŝi jam decidis loĝi ĉe ni.

    Kiam mi revenis de Taĝikio, kie mi instruis esperanton dum kelkaj semajnoj, mi rimarkis ke antaŭ la fenestro de la najbaro pendis afiŝo, ke ili serĉis luanton. Mi vizitis ilin por demandi kio okazos, kaj ... ĉu ili intencis kuntransloĝigi la katon. Unue ili jesis, aŭ almenaŭ la patro diris ke la filoj devis decidi pri tio. Kaj, inter alie ĉar la nova loĝejo situis en loko kun multe da trafiko, sed precipe ĉar la "nova patrino" jam havis kelkajn katojn, kaj ili sciis ke tigro ne tro ŝatas konkurencon, ne tro ŝatas kunvivi kun aliaj katoj... ili finfine decidis ke ĝi (aŭ ŝi) restu ĉe mi. Kaj tiel tigro, aŭ ĉasisteto iĝis oficiale mia kato. Kelkaj el la fotoj de tigro en mia blogo estas faritaj en la tago de la enterigo, eĉ sur la tombo de la nigra pantero.

petro
 

Dendermondo, 7.03.2008.

    Mi leĝere, almenaŭ ofte, skribis pri miaj travivaĵoj. Eble tio al iuj donis leĝeran senton, kvazaŭ la tuta afero ne estus danĝera, aŭ serioza, aŭ minaca. Por kontraŭbalanci tion estas eble bone doni, en traduko, la oficialan tekston, kiu ĉiam ripete revenas en ĉiu dokumento de esplorado aŭ de konigo de decidoj, rilate malliberigon. Mi ne estas profesiulo pri juro ktp, do mi tradukas la tekston laŭ mia (kripla) povo:

(identigaj donitaĵoj pri mi, kiujn mi ne kopias .....) suspektato pri:
En L. (loko), plurfoje kaj en neprecizigeblaj datoj en la periodo de 1a de januaro 1992 ĝis 1a de aprilo 1996.

A. plenumo de la krimo, kiu estas konsiderata kiel perfortado, kun uzo de forto, pere de ago de seksa penetrado, ajnspeca kaj ajnrimeda al infano, ne jam atinginta la plenan aĝon de 14 jaroj, nome E. B., naskiĝinta (dato), kun la cirkonstanco ke la kulpanto misuzis la aŭtoritaton aŭ la facilecojn kiujn liveris al li liaj funkcioj, nome kiel hejma pianoinstruisto.
Art. 375, par. 6, 377 SW.

B. plenumo de seksatenco kun forto aŭ minaco je la personeco de neplenaĝulo, ne jam atinginta la plenan aĝon de 16 jaroj, nome E. B., naskiĝinta (dato), kun la cirkonstanco ke la kulpanto misuzis la aŭtoritaton aŭ la facilecojn kiujn liveris al li liaj funkcioj, nome kiel hejma pianoinstruisto.
Art. 373, par. 3, 377 SW.

Mia aldono: E. B., kompreneble, estas dufoje la sama persono.

Plie estas menciata (denove laŭ la dokumentoj):
ke la fiagoj menciitaj en A povas havi kiel konsekvencon punon de pli ol dekkvin jaroj, laŭ la menciita artikolo: same kiel supre + art. 21 bis
ke la fiagoj menciitaj en B povas havi kiel konsekvencon deliktan punon de unu jaro aŭ pli, laŭ la samaj artikoloj kiel supre + art. 21 bis.

Mia aldono: Kiel ĉiu konstatos... ne temas pri malgravaĵoj!

Ĉar la esplorado estas sekreta mi ne rajtas diskonigi la identigajn donitaĵojn.

    Bv. atenti: tiuj ĉi tekstoj plene respondas al la klarigoj kiujn mi ĝis nun donis, ili estas la oficiala, kaj leĝa (justica) traduko de la deklaroj de la fraŭlino. Ankaŭ rimarku ke temas, ĝis nun, pri suspekto kaj ne pri akuzo!

    Kiel mi anoncis en antaŭa teksto, mi telefonis al mia advokato. Li diris al mi ke en la nuna momento, pro la sekreto de la esplorado, ni povas absolute nenion fari, nenion diskuti, nenion kontraŭparoli, aŭ konsulti iujn ajn deklarojn de iu ajn. Sola ebleco: trankvile (?) atendi.

petro
 

Dendermonde, 6.03.2008.

Kiam Zamenhof kreis la Universalan Vortaron li troviĝis antaŭ la demando pri elekto de la bazaj radikoj. Li jam decidis, per sia sistemo de sufiksoj, precipe per la enigo de la sufikso "mal", ke li bezonos nur duonon el la paroj: juna/olda; riĉa/povra; varma/frida kaj tiel plu. Ke liaj posteuloj male decidos... nu, pri tio, li, prave, ne zorgis. Sed, scie aŭ nescie, mi ne scias, li uzis sistemon por elekti! Seriozaj studoj en naciaj lingvoj montras ke el tiuj paroj, plej ofte, unu el la vortoj havas pozitivan konotacion (donas pozitivan senton), la alia negativan. Oni eĉ povas pruvi ke en normalaj tekstoj la pozitivaj vortoj aperas multe pli ofte ol la negativaj, kaj ke eĉ la negativaj ofte estas anstataŭataj de negacio + la pozitiva vorto. Ne komencu diskuti pri tio, kara leganto, ĉar mi ĉeestis longan kaj seriozan kurson pri la fenomeno en serioza universitato ĉe serioza profesoro (kaj kiel serioza studento).

Mi tamen timas ke oni ne rajtas elekti esplorjuĝistan tekston por redakti tiajn statistikojn, ĉar ŝajnas al mi ke la filologiaj reguloj de esplorjuĝistoj kaj esplorjuĝistinoj enhavas la regulon: "Se vi estas antaŭ elekto de pozitiva kaj negativa vorto, nepre elektu la negativan". Ofte oni ja povas fari tion en priskribo de karakteroj, en priskribo de sinteno. Mi, dum la unua esplordemandado, havis la impreson ke mi "dece kaj fiere" neis, malakceptis ĉiujn akuzojn. La esplorjuĝistino tamen notis ke mi "malfide kaj malmodeste" rifuzis rekoni min kulpa. Fakte estas la sama, sed nur oni uzis aliajn vortojn. Ankaŭ la juĝeja psikiatro en sama maniero redaktis sian raporton. Ĉiu komencanta filologo kapablus reverki la raporton en pozitiva maniero, per anstataŭigo de la malvortoj (kiuj en naciaj lingvoj plej ofte ne estas malvortoj, sed la vortoj kun negativa konotacio) per senmalvortoj. Jen: ebla temo por doktoreca disertacio de iu leganto?

Alia filologia truko estas la kondencigo de informado! Tiel oni, ŝajne, tre verŝajne, kondencigis dulinian konversacion en unulinian konstaton. La konversacio povus esti: "ĉu la profesoro ŝatis ke oni envenis la ĉambron kaj ĝenis lin dum la instruado?" "Ne, li ne ŝatis tion." Kaj, tute logike, oni povas resumi la tuton en unu solan frazon: "Li ne volis ke oni envenu la ĉambron, kaj ĝenu lin dum la instruado". Tamen, la kondensita veraĵo tute ne plu respondas al la originala vero! Se oni ankoraŭ iom ludas per sinonimoj, aŭ per aldonaj adverboj oni povas plie igi la fakton pli kaj pli suspektiga!

La nederlanda lingvo, en prononco, havas la karakterizon ke vorton je finiĝas per voĉa konsonanto. Tiel estiĝas sufiĉe multe da homonimoj kiuj malsamas en skriba formo: unu kun voĉa finkonsonanto, alia kun senvoĉa: ekzemple hard-hart. Ambaŭ vortoj same prononciĝas, per senvoĉa t, kvankam multaj homoj estas konvinkitaj ke ili ĉe la unua vorto vere prononcas finan "d". Kiam mi mem estis en unua jaro de elementa lernejo miaj gepatroj panikis "ĉar la filo ne aŭdis la diferencon inter d kaj t". Mi ja insistis skribi mont (buŝo) anstataŭ la oficialan mond. Sed... fakte... estis ili kiuj ne distingis, ĉar ili pensis aŭdi d fine de mond kaj t fine de mont. Tion mi nur multajn jarojn poste komprenis! Oni instruas al infanoj ke oni devas "plilongigi" (ofte pluraligi) la vorton por trovi la finan konsonanton! Efektive, en monden (pluralo de mond, buŝoj do) oni ja prononcas klare d. Nu, misuzo de tiu scio ankaŭ apartenas al la juĝisteca filologio! Kiam mi diris la frazon "Ik ben noch pedofiel, noch homofiel" (mi estas nek pedofilo, nek samseksemulo) mi zorgis diri, klare, "Ik ben noch, met ch, pedofiel, noch, met ch, homofiel" ĉar en la nederlanda "nog" signifas "daŭre, ankoraŭ" kaj "noch" estas "nek". Mi ja konsciis pri la danĝero ke oni profitus misnoti. La esplorjuĝistino trovis necese ridindigi aŭ pedantigi min, ĉar kontraŭe al la kutimo ne noti laŭvorte la diraĵojn, ŝi insistis ke estu notita la plena frazo: "mi estas nek kun k... ktp".

Jam en pli alta stupo de filologieco, eĉ jam en la kampo de la tekstgramatiko, troviĝas la regulo, ke oni el longa parolado notu nur tion kio povas esti atakutila, kulpiga kaj forgesu pri ĉio kio estas avantaĝa. Ĉar dum esplordemandado oni ĝuste faras tion, longe parolas kaj lasas paroli pozitive kaj kiam oni komencas relativigi kaj kritiki tiam la frazoj iĝas por ili interesaj. Nur post la dua esplordemandado – mi ja ne havis sperton, mi ne estis preparita – mi lernis ke dum la unua preĝsimila murmurado en la komenco, oni laŭt(?)legas al vi viajn rajtojn, inter alie la rajton postuli ke oni notu absolute ĉion, kaj ekzakte per la diritaj vortoj. Ankaŭ la truko de la preĝsimila mallaŭtekstremrapidakomenca murmurado nepre estas fundamenta regulo. Aliflanke, mi timas ke se oni insistas pri tiu rajto... ke la esplordemando certe iĝas pli humana, pli deca, malpli kruda sed... ke ĝi ankaŭ verŝajne ege longe daŭrus. Cetere, ŝajnas al mi ke oni ne rajtas majstri tajpadon por iĝi esplordemandanto.

Tiuj estas nur kelkaj filologiaj reguloj en la kampo de esplordemandado, sed ili nepre igas la demandadon multe pli maljusta (jes, mi uzas malvortojn!) ol ĝi honeste devus esti. Plie, sed tio eble jam ne plu estas filologia, la reguloj pri ĝentileco dum parolado nepre ne estas la samaj por pridemandato kaj pridemandanto! Por la pridemandato ĉiam minacas la danĝero ke "li insultas la pridemandantojn", do ke li insultas la juĝistaron. Grava prijuĝo estas ankaŭ la demando ĉu la pridemandato "kunlaboras", sed ŝajne la difino de "kunlaboro" estas "konfeso". Do ankaŭ la sistemo de sinonimeco en juĝustesplora filologio diferencas de la normala uzata. Vere, mi havas la impreson ke estas kampo kiu ne jam sufiĉe estas esplorata kaj pristudata, kaj mi estas feliĉa ke mi povas doni bonajn ideojn al estontaj doktoroj moŝtaj filologiaj!

petro.

Dendermonde, 5.03.2008.

Mi ne scias ĉu mia hodiaŭa teksto estos komprenebla por nemuzikistoj. Ĉiuokaze ĝi minimume estos pli facile kompreneble por muzikistoj ol por aliuloj. Mi volas pripensi pri la demando ĉu mi bedaŭras ke mi, dum tiom da jaroj, instruis pianon al la kvar knabinoj. Mi skribas "kvar", ĉar al la tri estas ligita iom pli juna knabineto, blindulineto. Ofte la kvar kune ludis, kune ludis kvarmanaĵojn kaj sesmanaĵojn kaj kune faris prezentadojn, dum kunvenoj kaj festoj, eĉ foje tre oficiale.

El la titolo, kaj el mia aliro al la afero, vi jam konkludis ke mi ne bedaŭras! Estas tiel. Kaj kial? Nu, ĉar ili treege multe instruis al mi! Ili kuracis miajn eblajn dubojn, ili rekondukis min al la klasika muzika kredo, ili gvidis min, kaj ankaŭ foje igis min ĵaluza. Mi mem pensas ke mi ne havas "absolutan" aŭdon… tio signifas: kiam muzikaĵo aŭdiĝas, ekzemple en radio, mi ne aŭtomate pensas: jen, estas muzikpeco en Sol. Mi ne tuj memoras pri luditaj pecoj en kiu gamo ili estas verkitaj… foje eĉ klopodas, senscie, ludi en alian gamon, se mi ne disponas pri la partituro. Tiu fakto, ĉe mi, estas rezulto de tio ke mi ekde la komenco plej ofte ludis transponajn instrumentojn. Preskaŭ ĉiuj sonorilaroj estas transponaj, kaj kiam mi komencis lerni pianon (mi disponis nur pri pianoruinaĵon) mi samtempe eklernis transversan fluton, transponan. (Por nemuzikistoj: kiam oni pensas ludi "do" la instrumento fakte aŭdigas alian sonon, ŝovas ĉiujn notojn en iun difinitan, ĉiam saman, kompreneble, distancon. Mi nun ne volas klarigi kial.)

Kaj, kvankam mi instruis solfeĝon al la knabinoj en la nekanta maniero (ni diris la notnomojn, sed ĉiam sur sama tono, por separigi du problemojn: la notnomon, kaj la notsonon) minimume du el la knabinoj ligis la notnomon al ekzakta sono. Mire mi konstatis, kiam la blindulineto estis ne jam kvinjara, ke ŝi tuj rekonis ĉiun noton kiun mi ludis, kaj tuje diris la nomon, eĉ se mi saltis de plej malalta al plej alta. Unue mi konstatis tion kiam mi, dum ŝi estis dekkvinmetre fore en kuirejo, ludis ŝian komponaĵon (jes, ŝi komponis kiam ŝi ne jam estis kvinjara!) kaj intence misludis, anstataŭ fa ludis fa-dieson. Ŝi tuj, kolere, kriis: "Hej, vi false ludas, vi ludas nigran klavon anstataŭ blankan". Jes, tiel kriis blindulino. Mi respondkriis: "Kion vi scias pri nigra kaj blanka klavoj". "Mia patro klarigis al mi pri tiuj klavoj!". Kaj tiam mi do, nepreparite, faris la ekzamenon pri la notnomoj. Kiam mi rakontis tion al la fraŭlino (tiam ankoraŭ knabineto) kiu akuzas min nun, ŝi respondis: "Nu, klare, tio ja estas facila. La notoj ja kantas sian nomon.". Post tiu respondo mi preskaŭ falis. Mi ne imagis al mi ke estis tiel! Por mi ili ja tute ne kantas sian nomon! Sed ŝajnas ke por absolutaŭskultuloj estas tiel. Ili do aŭdas melodion en alia maniero, ili daŭre aŭdas la serion "do, re, mi ...". Kiel ili faras por ne intermiksi en okazo de kanto, melodio kun vortoj, tion mi ne scias.

Kun la blindulineto mi ludis kvarmanan rakonton en diversaj partoj. Unu el la partoj estis verkita ne en kutima gamo, sed en iu malmoderna gamo. Kaj iun tagon la knabineto, nur kvarjara, diris al mi: "Petro, tio vere ŝajnas muziko de preĝejo!". Fakte la knabino sciis malmulte pri preĝejoj, sed tamen iom, ĉar la lernejo preparis ŝin al t.n. unua komunio de la sekvonta jaro. Kaj vere, temis pri iu el la gregoriaj gamoj, de la preĝejaj gamoj! Ankaŭ estis la lasta parto, iu adiaŭo, verkita en minora gamo. Kiam ni ludis kaj atingis tiun pecon, la knabineto komencis plori, rifuzis plue ludi. Mi demandis: "Kio okazas?". "Nu," ŝi diris: "estas tro trista. Mi devas plori kiam mi ludas tion. Mi poste estas treege ĉagrena. Mi ne volas tion, kaj mi ne ludos.". Kaj tiel mi lernis, relernis, ke vere la minoraj gamoj transdonas iun melankolian, tristan senton... ne pro konvencio, ne ĉar ni deklaras ĝin tiel, sed vere el sia propra naturo. Mi ja komencis dubi pri tio, sed retrovis mian antaŭan kredon.

La unuajn monatojn mi ludigis al la blindulineto nur pecojn en gamo de do. Post kelkaj semajnoj mi diris: "Kaj nun ni ludos ĝin en fa" .... Mi nenion plu diris, kaj je mia miro, kvankam mi neniam parolis al la knabino pri gamoj kaj tiel plu, la knabino tuj, senhezite kaj senpene, ludis la konatajn pecojn (ŝi ja devis ĉion ĉiam memorigi) en fa. Eĉ ne necesis ke mi faru unu plian klarigon; ne necesis ke mi atentigis pri la klavo Bes; ŝi tuj perfekte ludis. Mi ne komprenis tion. Mi neniam komprenos tion. Finfine mi preskaŭ devus kredi ke ŝi en iu antaŭa vivo estis fama pianistino aŭ komponistino. Cetere, mi ankaŭ neniam komprenos kial mi ne suferis ĉe ŝi la teruran penon akiri ke oni ludu per la pinto de la fingroj, kaj kun rondigitaj fingroj (tiel ke la pinto estu rekte sub la dua fingroartiko). Ŝi aŭtomate, ekde la komenco, ludis tiel dum ĉe aliaj lernantoj oni bezonas jarojn por instrui tian tenadon de la fingroj.

Tre frue, jam en la tria semajno de lernado, ŝi aŭtoritate (mi bone povas imagi kiu portos pantalonon post ŝia edziniĝo! kaj ŝi estis eĉ ne kvinjara) devigis min sidi maldekstre apud ŝi, kaj ŝi ludis (okmezuran) frazon, demandon. "Respondu!" ŝi aldonis, kaj... ŝi instruis al mi la arton de improvizado, kiun mi ĝis tiam neniam praktikis. Ekde tiam ni regule senvorte konversaciis. Neniam ŝi hezitis pri fino de frazo. Alian fojon ŝi petis min, maldekstre, akompani per klasika akompanformo. Kaj... ŝi, tute laŭ la kvinto-kvarto-cirklo, regule ŝanĝis gamon, sed antaŭe avertis min per krio de la sekvonta gamo! Neniu iam instruis tion al ŝi.

Jam post kelkaj semajnoj da lecionoj okazis ke la blindulino surprizis min per … propra komponaĵo, sen ke mi instigis al tio! Kaj plia surprizo: la komponaĵo estis vere tute nova, harmonie tute en ordo, kaj sekvis la aba-skemon kun fina frazeto. La frazoj estis okmezuraj, kaj konsistis el demando-respondo. Kompreneble ŝi agis laŭ la ekzemploj de sia studado, sed tamen! Ŝi kapablis perfekte distingi la apartajn notojn de akordo, eĉ image! Foje okazis ke, dum aŭtoveturado, ŝi subite diris: Petro, se ni anstataŭ tiu noto uzus tiun alian noton en tiu akordo, la rezulto estus pli bona. La knabineto ne estis blinda de naskiĝo, sed pro okulmalsano blindiĝis kiam ŝi estis trijara. … Miaj lecionoj finiĝis pro separiĝo de la gepatroj. Patrino ne ŝatis la muzikemon de la filino... sed eble gepatroj (aŭ eĉ unu el) havas la rajton decidi pri tiaj aferoj. Mi ne zorgas, ĉar la fundamento estas konstruita, kaj se vere io neordinara enestas en la knabino, ŝi iam trovos sian vojon.

Estis nur kelkaj el la travivaĵoj... kiujn oni povas havi kaj ĝui nur ĉe eksterordinare talentitaj lernantoj. Feliĉe ili ĉiuj apartenis al tiu kategorio, kaj tial mi estis treege feliĉa, treege kontenta kaj… nenion bedaŭras. Mi ne ŝatus ne esti havintaj tiajn travivaĵojn ekstreme feliĉigajn.

petro.

Dendermonde, 3.03.2008.

Pro la apero de Monato kaj de Jen multaj novaj vizitantoj legos mian blogon. Plej ofte ili ne nepre reiras al la unuaj kontribuoj, sed unue legas la novajn tekstojn. Tial, kaj ankaŭ por reordigi mian propran cerbon – kredu min! en nura unumonata libereco mi ne jam sukcesis denove tute normale pensi kaj agi – povas esti interese pripensi pri la nuna stato de la afero.

De la unua de februaro mi estas en provizora libereco (kie provizore, normale kaj espereble, ne signifas ke poste nepre sekvos denove mallibereco!) sub kondiĉoj. Tio signifas ke mi devas plenumi, obei iujn simplajn kondiĉojn. Simplaj kaj logikaj ili povas ŝajni al juĝistecaj homoj, sed, laŭ mi, ne al normaluloj. Pardonu, mi ne intencas (ĉu vere ne?) sugesti ke juĝistecaj homoj ne povus esti normaluloj! Mia normala natura (mi supozas) emo estas... ke mi tuj veturu al la kulpigantino kaj al ŝia patrino por peti ke ili klarigu al mi "kio ja okazas", sed ĝuste tio estas al mi malpermesata... ĉar ĝi estus kaŭzo por nova aresto.

Se mi bone komprenas la aferon, se mi estas bone informita – kaj normale devus esti tiel, kaj mi ankaŭ kredas ke estas tiel – kontraŭ mi estas nur la dekkvinpaĝa (biografia) akuzo de la 23-jara fraŭlino (pri inventitaj faktoj, kiuj estus okazintaj antaŭ 12 ĝis 16 jaroj). Plie estas deklaro de la patrino ke, malgraŭ ke ŝi neniam ion suspektis aŭ konstatis, ŝi kredas ke la deklaroj de la filino povus esti pravaj. Ŝajne la deklaroj de la fratinoj kaj de aliaj personoj estas nur pozitivaj rilate al mi. La juĝeja psikiatro diras ke la deklaroj estas kredindaj, kaj ke la malsano de la fraŭlino estas kaŭzita de tiuj (ĉu ne estus pli honeste kaj verŝajne diri : tiAj) eventoj.

Kontraŭ tio mi povas nur doni liston de neverŝajnecoj:

Ne estas verŝajne ke :

- mi estas povinta fari tiajn fiagojn dum kvin jaroj sen ke iu ajn, iam ajn, eĉ nur iujn supozojn aŭ dubojn estus havinta;

- mi neniam estus tuŝinta eĉ nur unu de la fratinoj;

- mi estus povinta iri al la gepatra dormĉambro dum ĉiuj familianoj ĉeestis;

- la knabino estus silentanta dum tiom da jaroj, eĉ dum la fama Dutroux-tempo ;

- la knabino, kiu deklaras ke en la komenco ŝi trovis mian agadon «normala», neniam estus menciinta al la fratinoj, eĉ nur por informiĝi ĉu ili havis similajn spertojn ;

- la knabino estus atinginta tian altan nivelon de pianludado en tiuj cirkonstancoj... sed tiu argumento, kvankam la plej forta lau mi, versxajne ne estas komprenebla de jugxistaro;

- la piano daure sonis, se mia koncentriga metodo vere estus aplikita lau la de la knabino priskribita maniero;

- mi ne estus farinta aliajn viktimojn, ekzemple inter la krokodiletoj (infanoj, membroj de infana esperantogrupo) aŭ ekster la esperanta medio ;

- neniu mencio de alia viktimo estus veninta post la vastaj alvokoj en televido kaj ĵurnaloj.

Ecx ne unu el la versxajnajxoj efektive realigxis, do kiel oni povas daure resti cxe la konvinko ke mi vere kulpas? Nepre estas ja pruvo el absurdo.

Mi mem disponas pri atestantoj, kiuj povos aldoni gravajn informojn, sed... mi ne rajtas priparoli tion, ĉar oni povus vidi en ĝi manieron por influi ilin. Tial la supra listo restas tre nekompleta nun. Nur ĉe la fino de la tuta afero mi povos esti pli preciza en miaj informoj.

Iuj legantoj miskomprenis ŝajne. Ĝis nun estas neniu kondamno, eĉ ne estas transdono al la definitiva juĝisto. Ĉio estas en la fazo de antaŭesplorado. Oni liberigis min, ĉar mia restado en malliberejo ne plu necesis por la esplorado. Mi povas bone, sed nur parte, kompreni la situacion. Parte, ĉar mi estas konvinkita ke oni povus pli serioze jam esplori verŝajnecon de la akuzoj anstataŭ tuj malliberigi min, precipe ĉar la akuzoj venas de mense malsana persono. Mi absolute mem trovas ke oni devis serioze esplori la akuzadon, kaj pensas tute kiel Bertilo, kiu skribis al mi; responde al mia sciigo ke mi estis en provizora libereco:

Jes. Sed almenaŭ tio estas grava plibonigo, ĉu ne? Aŭ eble malplimalboniĝo... Nun, ŝajnas al mi, oni atingis ian staton, kiun oni povus nomi iel justa. Pro la suspekto oni ja devas esplori, sed pro la malforteco de la akuzo oni ne vere rajtis vin enkarcerigi, laŭ mia opinio. Kaj - plej grave - se oni tamen enkarcerigas nuran suspektaton (kio ja povas ofte esti necesa), oni devas fari ĉion eblan por mildigi la ĝenon al persono, kiu povas esti tute senkulpa. Laŭ viaj rakontoj oni traktas en Belgujo nurajn suspektatojn kiel jam pruvitajn kulpintojn. Fakte estas iele tiel en preskaŭ ĉiuj landoj, ŝajnas al mi, kaj tio estas terurega afero! Pura mezepoko. Oni devus teni la suspektatojn en preskaŭ luksaj, almenaŭ kiom eble komfortaj kondiĉoj, kun kiom eble malplej da limigoj de la ebloj kontakti la eksteran mondon, kaj kun tuja plenumo de la deziroj de la malliberigitoj. Unupersona ĉambro (ne karcero!) kun komforta lito estas nur la plej elementaj postuloj. Mi konscias, ke ekonomiaj realaĵoj povas limigi la eblojn atingi tian idealon, sed almenaŭ oni kiom eble provu tiudirekte.

Mia persona stato, strange, estas stato de granda feliĉo. Mi ne sentas venĝemon, mi ne sentas koleron ... eble mi devus skribi: mi ne jam, kiu scias ... mi nur ekstreme ĝuas la liberecon en ĉiuj siaj formoj. Mi estas ekstreme kontenta ke denove estas vetersituacioj, ke denove estas sezonoj, ke denove estas vento kaj pluvo... ĉar dum tiuj preskaŭ du monatoj ili foresis el mia vivo! Mi havas strangan senton kiam mi, en mia aŭto, pasas la policejon (tiam mi estas iom venĝema, iom kolera, iom maltrankvila) aŭ kiam mi pasas la malliberon (tiam mi estas kompatema). Kiam mi pasas la St. Jacobstraat – mi ne evitas ĝin – mi ne povas ne pripensi ke mi pasas "mondon en mondo", mondon pri kiu la cetere mondo tro malmulton scias, kaj neniam pensas... krom... se konato tie ferias. Iam mi priskribos mian opinion pri la senco de tia tro kaj mise uzata mondo.

Fakte mi ne scias kion mi nun devas aŭ devus fari. Ĉu tutsimple pasive atendi? Kaj ĉar mi ne scias mi intencas unu el la sekvontaj tagoj telefoni al mia advokato kaj peti lian konsilon. Mi promesas ke mi tuj sciigos al vi pri ĉiu ebla ŝanĝiĝo de la situacio. Ĉiuokaze mi malfacile povas imagi al mi ke oni denove enkarcerigos senkulpulon.

petro.

Dendermondo, 15.02.2008

Mi ne deziras verki pri kulo-pontoj, sed por kulpontoj, por homoj, kiuj en iu aŭ alia momento povos iĝi kulpataj, do… por ĉiu, kredu min! Ankaŭ mi ne kredis! Multaj el miaj apogantoj, multaj el miaj flegantoj skribis al mi ke en ĉiu malbono tamen ankaŭ sidas io bona. Ni do fosu nian sulkon, survoje al malkovro de tiu bono. Nu, iu bono estas la instruo kiun mi skribos por vi, la konsiloj, kiujn mi donos al vi. Bone legu kaj memoru ilin. Mi estas ĝisosta instruisto, mi eĉ instruis min en la mizeron! Mi ne povas ne instrui. Do, mi obeu mian internan puŝilon. Mi listigos, tiel vi poste nur la liston devos legi, kaj mi klarigos... tiel vi, eble, komprenos.

- notu kaj lernu parkere adreson, kaj prefere telefonnumeron, de iu advokato

- lernu parkere du aŭ tri plej gravajn adresojn, unu ne sufiĉas

- notu en viajn notlibretojn ne nur telefonnumerojn sed ankaŭ adresojn

- ĉiam havu minimuman sumon da mono en viaj poŝoj

- zorgu ke via edzino (aŭ via kunul(in)o) disponu pri dua bankokarto

- zorgu ke vi havu, ekzemple, ungotranĉilon en via mansako

- zorgu ke vi ĉiam havu kelkajn poŝtmarkojn en via mansako

- portu brakhorloĝon

- ĉiam kunportu litron da ĉokolada lakto

Neniam en via vivo vi bezonis advokaton? Bone! Vi ne fidas ilin? Ankaŭ bone. Tamen foje pripensu, kaj zorgu ke vi havu ideon, zorgu ke vi havu ideon kiel kontakti unu se necese. Klopodu informiĝi pri ili, ankaŭ se vi estas konvinkita ke vi neniam en la vivo bezonos ilian helpon. Eĉ se vi scipovas paroli kaj elokventi kiel advokato… vi ne ĉiam rajtos defendi vin mem, kaj ankaŭ neniam estos konsiderata serioza kaj honestas dum memdefendo.

Nepre pripensu por havi en la kapo ĉiujn necesajn detalojn pri persono kiun vi plene fidas, kaj pri kiu vi pensas ke li helpos vin, ke li funkcios kiel via sekretario, kaj kapablos serĉi por vi pliajn bezonatajn adresojn kaj donitaĵojn. Kaj nepre ne limigu vin al unu sola persono, ĉar povus esti ke ĝuste en la momento kiam vi bezonos lin, li ne estos disponebla, malsana, ferianta ktp. Mi konsilas ke vi ĉiam kunportu notlibreton en via dokumentujo, sed tamen ankaŭ parkerigu gravajn adresojn, ĉar se foje povus okazi ke oni forprenos vian dokumentujon ĝenerale oni ne forprenos vian kapon!

Preskaŭ ĉiu havas en sia dokumentujo iun notlibreton aŭ agendon (prefere La Jaro!) sed oni ne ĉiam notas en ĝi la gravajn adresojn kaj telefonnumerojn. Mi konsilas fari ĝin, kontroli ĝin, transskribi tiujn aferojn de jaro al jaro... sed aliflanke ne sufiĉas havi la skribajn donitaĵojn, prefere oni parkerigu almenaŭ la plej gravajn! Ne estu certa ke oni, en kazo de malliberigo, lasos al vi la libreton! Ĉe ni oni lasas, post kontrolo, sed verŝajne ankaŭ ne ĉiam.

Fakte estas la sola persona posedaĵo kiun oni lasas al vi, ĉe ni, kaj ankaŭ kelkajn valoraĵojn, kiel horloĝo, ringo ktp.

Mi mem estas homo, kiu taŭgus pli por mondo sen mono ol por la reala mondo, kaj tre ofte mi havas neniun monon en la poŝo, sed jes ja mian bankkarton. Sciu ke tia karto ne nepre ĉie estas uzebla! Se oni malliberigus vin oni forprenos vian monon, sed normale metos ĝin en iu konto. Vi bezonos minimuman kvanton da mono por aĉeti ekzemple poŝtmarkojn, por aĉeti (almenaŭ ĉe ni) telefonkrediton, kiu ebligos al vi telefoni. Sen ia mono vi estas ekstreme vundebla kaj senpova!

Ne pensu ke sufiĉas ke via edzino havas alirrajton al viaj bankkontoj, ĉar en la nuna tempo tia alirrajto, sen bankkarto, estas tre limigita. Mi scias ke plej ofte oni povas eltiriĝi, oni povas trovi solvon, sed ĉiuokaze dua bankkarto multe faciligas ĉion. Plej ofte homoj, eĉ mi, portas la bankkarton ĉe si, kaj ... tiam la bankkarto iras kien oni iras! Plie, en malliberejo ĝi kompreneble tuj estas konfiskita.

Oni konas la valoron de multaj (malgrandaj) aferoj nur kiam oni malhavas ilin. Jam Zamenhof skribis ke: Valoron de objekto ni ekkonas post difekto; kaj Kion ni havas, por ni ne valoras – kiam ni ĝin perdis, ni ploras. Ofte malhavo de malgrandaĵo povas kaŭzi grandan ĝenon. Tiel, ekzemple, la simpla manko de ungotranĉilo povas kaŭzi seriozajn zorgojn, seriozajn malhelpojn. Eble tiaj aferoj malsamas de unu persono al alia, sed sendube ĉiu havas tiajn bezonojn, pri kiuj li plej ofte ne konscias, sed kiuj estas treege realaj.

Ankaŭ povas esti granda helpo se oni kutime kunportas poŝtmarkojn. Eĉ en la nuna tempo ne estas tiel ke ĉie troviĝas komputiloj aŭ ke iu komputilo estas alirebla. La malnova, nun iom neglektita kaj mokita, limaka poŝto povas liveri eliron el abismo!

La kvara dimensio estas ĉie ĉirkaŭ ni, sed ne ĉiam al ni ligita. Tiel povas okazi ke oni forprenis de vi unu el la dimensioj, plej ofte la tempon. Se dum la tago oni povas ofte ankoraŭ havu iom da ideo pri la proksimuma tempo, tio ne plu estas tiel dum la nokto. Se vi vekiĝas dum la nokto, kaj nenie estas horloĝo, vi ne plu scias kie vi troviĝas en tiu kvara dimensio. Ne estas certe ke en ĉiuj landoj oni lasos al vi la horloĝon, sed se vi ne portas iun, tiam certe kaj nepre vi estos sena.

La ĉokolado lakto kiun mi mencias... povas, kompreneble, esti io ajn! Povas temi pri fotoj de infanoj aŭ edzino, aŭ amikino... povas esti iu ajn malgravaĵo, sen kiu oni ne sentas sin komforta, kaj nepre estos tute alia de unu persono al alia. Mia ideo estas nur: pripensu pri la aferoj kiuj estas treege karaj kaj gravaj al vi, kaj klopodu havi ilin ĉee.

La hazardo ankaŭ helpos! En mia dokumentujo, hazarde kaj jam dekojn da jaroj, troviĝis, en iu iomete kaŝita loko, treege malgranda malfermilo de ladaj skatoloj... cetere heredaĵo hazarda de mia patro. Eble estis nur la dua aŭ tria fojo en mia vivo ke mi bezonis kaj uzis ĝin. Estas vere ĝeno disponi pri nemalfermebla lada konservujo!

Dendermondo, 13an de februaro 2008a.