Palestinanoj

Kaj ni ne forgesu la Britan Imperion: laŭ la latina devizo "divide et impera" (disigu kaj dominu) ĝi faris promesojn al ambaŭ flankoj, instigante - laŭ preciza strategio, kiu post multe da jaroj estis malsekretigita fare de la brita registaro mem - malpacon inter ili por pravigi sian strategian politikan kaj armean ĉeeston en la regiono (en la rolo de paciganto!).
Kiam la situacio iĝis ne plu mastrumebla, la Brita Imperio forlasis la landon al sia destino.

Por la interesatoj mi sugestas tre interesan (kvankam tre longan: 900 paĝojn!) libron, de la israela historiisto Benny Morris, kiu nomiĝas (kiel signifoplene!) "viktimoj" (kie la viktimoj, kompreneble, estas la ordinaraj homoj de ambaŭ popoloj, kondamnitaj al daŭra suferado, malamo kaj sangelverŝado).

Ĉu iu el la legantoj opinias ke esperantistoj _de la regiono_ povus ludi iun ajn rolon (kvankam ege etan...) por faciligi estontan pacon?

Post la tre interesaj politike altnivelaj interkonsentoj de Tābā (dum la lastaj monatoj de la prezidanteco de Bill Clinton), ĉio ruiniĝis...
Nur intelektuloj kaj _ordinaraj_ homoj - kaj isralelaj kaj palestinaj - sukcesis akiri interkonsentojn (bedaŭrinde ne oficialajn, ĉar ne politike altnivelajn) pli bonajn ol tiuj de Tābā (esence: retiriĝon de Israelo malantaŭ la "verdan linion" - krom kelke da esceptoj, ekvilibre kompensataj de forcedo de israela teritorio al la palestinanoj -; starigon de tute libera kaj tute sendependa forta palestina ŝtato, kapabla rezervi nur al si la uzon de armiloj - do kapabla komplete elimini teroristojn atakantajn Israelon kaj malebligantajn disvolviĝon de demokratio en Palestino mem -; rajton al la hejmenreveno por la palestinanoj kiu forlasis siajn hejmojn kaŭze de la unua palestin-arab-israela milito; normaligon de la rilatoj kaj estontan kunlaboradon inter la du landoj; ne plu postigeblan senarmigon - precipe, sennukleigon! - de la tuta regiono; forigon de ĉia antisemitismo el Palestino kaj, poste, el la tuta regiono).

Do, tial ke oni ja sukcesis atingi ĉi tiajn _"neoficialajn"_ interkonsentojn, estas al mi sufiĉe klare ke ordinaraj homoj, la ordinaraj anoj de la popoloj, ofte sukcesas realigi dipomation multe pli efikan ol tiu de la politikistoj kaj de la potenculoj!

En la regiono ni bezonus la forton de iu nova "Gandhi", kapabla kuntreni la popolanojn de ambaŭ flankoj, kaj venki la pensmanieron kiu kapablas uzi nur perforton, venĝon kaj mortigon.
En tia malfacilega situacio, nur reciproka pardono (sed kompreneble malfacilegas padoni kiam iu el viaj familianoj estas mortigita!) kaj _fortega volo radikale ŝanĝi la situacion_ povas konduki al definitiva solvo de la problemoj.

Diris Gandhi: "Okulo por okulo, do la mondo iĝas blinda"

Kion vi opinias pri ĉio ĉi?

Anĉjo.

Tiam kiam rasismo kaj religio kuniĝas la rezulto estas nur katastrofego. Laŭ mi en ambaŭ flanko flamas rasismo kaj ĝis tiam kiam oni oni ne forlasos sian rasismemon daŭros tiaj katastrofoj inter Palestinanoj kaj judoj

Kara Mahmud! Via komparado estas tute vera : ĉiam devas suferi malfortaj kaj malriĉaj popoloj... same kiel la kapro de la afgana ludo... Ĉu alvenos nova Gandhi??? Oni povas nur esperi, ke la mondo ne igxas blinda !!! Tutkore mi salutas vin amike el norda Francio! Michel :-)

Dum multaj jaroj mi favoris la sovon tielnomatan "du popoloj, du ŝtatoj" kiel la solan konkrete eblan solvon al la mezorienta konflikto (en miaj ipernitaj paĝoj vi ankaŭ povas trovi fotografaĵojn de mia partopreno, kune kun la maldekstremaj samideanoj de "ARCI Esperanto", en grava publika itala pacista manifestacio, celantan ĝuste la duŝtatan solvon).
Tamen dum ĉi tiuj lastaj semajnoj, dum kiuj mi estas denove studanta la historion de la konflikto, mi komencas re-konsideri la solvon tielnomatan "unu ŝtato, du popoloj" (aŭ, mallonge: "unuŝtatan solvon"); precipe, mi nun ne plu emas pensi ke ĝi estas tiel absurda kiel mi pensis antaŭe (male, ĝi komencas ŝajni al mi tre konkreta, eble pli ol tiu duŝtata, kiu nuntempe iĝas pli kaj pli malfacile plenumebla kaŭze de la nuna situacio en Cisjordanio), kaj mi pli kaj pli estas konvinkiĝanta ke temas pri la solvo etike plej justa.

Pli da informoj pri ĝi:
eo.wikipedia.org/wiki/Dunacia_solvo
kaj:
www.satesperanto.org/frakcioj/sen_uds.html

Nu: ununura ŝtato laika, demokrata, dunacia, kaj protektanta ĉiujn fundamentajn rajtojn de ĉiuj siaj civitanoj, tute sendepende de ilia deveno, religio, raso... Ĉu mi tro revas? Eble, sed finfine mi estas revulo: mi estas esperantisto...
Tamen mi daŭre pensas ke nur iu "nova Gandhi" (aŭ pluraj novaj Gandhioj, kaj palestinaj kaj israelaj) povus kuntreni la du poplojn al fina kaj paca unuŝtata-dunacia solvo...

Dum la lastaj tagoj mi partoprenis debaton en Ipernito (kaj en "Monato") pri la 60jariĝo de Israelo. Miaj vortoj, kaj vortoj sufiĉe similaj al miaj de Frantisek Horacek, ne tro plaĉis al iuj israelanoj. Vi povas legi ilin ĉe la sekvaj ipernitaj paĝoj:

www.ipernity.com/doc/flandra_esperanto-ligo/2188138
kaj
www.ipernity.com/blog/flandra_esperanto-ligo/81416
kaj
www.ipernity.com/blog/frantisek.horacek/77508

Pacameme salutas vin
Anĉjo


[???ESPERANTO???]

Pri la neeblo de unusola ŝtato argumentas tre konvinke Joseph Massad, instruisto de modernaj arabaj politiko kaj intelekta historio ĉe la Columbia-Universitato, en artikolo titolita La rajto de Israelo esti rasisma. Ĝi aperis en 1997 kaj ĝia esperanto-traduko samjare en Sennacieca Revuo.

www.satesperanto.org/La-rajto-de-Israelo-esti-rasisma.html

La aŭtoro klare montras kia estas la grundo de la cionisma movado kaj ties realiĝo en Israelo: la etna travivado meze de demografie kreskanka palestina loĝantaro. Kiel israelaj registaroj strebadas al etna apartiĝo, per rasismaj leĝoj kiuj aljuĝas civitanecon nur al judoj. Kaj kiel tiu strebado atingas ne nur la duon-civitanajn palestinajn loĝantojn de Israelo, sed ankaŭ tiujn de okupaciataj teritorioj kaj eĉ de Gazo kaj Cisjordanujo. Kaj kiel tiu rasisma deirpunkto estis akceptita (mi supozas ke senespere) de Arafat kaj Abbas .

Okazas iaspeca "apartheid" de unu etno al alia(j). Do, la kliŝo ke judoj mistraktas palestinojn, samkiel nazioj mistraktis judojn ne estas preciza (kaj, krome, danĝera). Oni konsideru pli ĝuste ke judoj mistraktas palestinojn simile al kiel blankula reganta klaso mistraktis nigrulojn en Sudafrikujo.

Krome, Israelo konsideras la araban/islaman kulturon barbara, mezepokeca kaj kontraŭciviliza. Do, neniam Israelo akceptos enmiksiĝi en unu sola ŝtato kun "tia gento".

Finfine la progresema esperantistaro, treege inklina nuntempe al etnismo, pripensu serioze la rolon de etnismo/rasismo en tiu ĉi konflikto.

Kiel sufiĉe klare (miaopinie) kompreneblas el la artikolo www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=370659 , ŝajnas al mi ke malestas vera alternativo al unuŝtata dunacia solvo, KROM kontraŭaraba etna purigado de Cisjordanio, de GazaStrio, kaj eble eĉ de Israelo...
Duŝtataj solvoj fiaskas de antaŭ la 1948a, kiam la Brita Imperio proponis duŝtatajn solvojn kaj al araboj kaj al judoj de la regiono, kaj la nuna situacio pli aŭ malpli frue degeneros pro demografiaj kialoj (pli alta demografia kresko de araboj). Pro tio ke ekzistas ne nur araboj de la Okupitaj Teritorioj, sed ankaŭ araboj israelaj, "bantustan-igo" de la regiono ne sufiĉos, do Israelo devos aŭ akcepti la unuŝtatan solvon, aŭ forigi la tutan arabularon el Israelo...

[???ESPERANTO???]

Mi laugrade venis al la sama konkludo, Anchjo. La fakto estas, ke la ekzisto de Israelo entute estas bazita sur fundamenta maljusteco. La israelanoj forpelis la palestinanojn de ilia propra lando en du, nu, gettojn, cetere ne plu ligitaj unu al la alia. Israelo posedas la plimulton de la plej bona tereno, akvorimedoj, ktp., Palestino ricevis la ceteran fekajhon. Akcepti tiun fakton, kiel oni implicite faras en dushtata "solvo" estas rekompenci fiagojn. Mi do povas kompreni, sed ne subteni, tiujn kiuj volas detrui Israelon. Israelanoj havu la rajton loghi kie ili estas, kaj ne esti forpelitaj kiel estis la palestinanoj (kondiche ke ne temas pri loghloko kiu apartenas al vivanta palestinano kiu volas reveni al ghi). Individuaj israelanoj ne respondecas pri la krimaj agoj de iliaj gepatroj kaj geavoj (kvankam mi ne diras, ke nur unu flanko fikondutis). Do, unu shtato, kun du popoloj, bazita sur egaleco kaj homaj rajtoj kaj la landlimoj de antau 1948 estas la ununura justa solvo. RELIGIO estas la problemo kiu malhelpas ghin.

Interesa artikolo pri israela ĵurnalisto, cionisto (eĉ fervora), kiu lastatempe komencis opinii ke la unuŝtata dunacia solvo estas la sola konkreta por la konflikto, legeblas (ANGLALINGVE) en la jena paĝo de la israela ĵurnalo Haarec':

www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=370659

[???ESPERANTO???]

Mi estas judo, naskita en Sovetunio kaj la tutan vivon loĝinta en multetna socio. Dum mia ne mallonga vivo mi multfoje certiĝis, ke ajna atako kontraŭ certa etno ( ekz. en Rusio - kontraŭ kaŭkaziaj popoloj) estas ne manifestiĝo de popola opinio, sed intence trudita ago. Intence trudita de la politikistoj.
Tial mi estas konvinkita, ke en unu normala demokratia ŝtato la du nacioj - judoj kaj araboj - povus normale kunvivi, kunlabori, parenciĝi ktp.
Mi vizitis Israelon kaj multajn amikojn mi havas tie. Do surbaze de mia persona sperto, mi asertas, ke la opinio de Manolo estas absolute erara. Neniu kultura israelano (judo) konsideras la araban kulturon "barbara, mezepokeca kaj kontraŭciviliza".

Saluton Mikaelo!
Ŝajnas al mi ke, en ĉiu ajn lando, la rolo de la politikistoj en la kreskigo de malbonaj sentoj kontraŭ minoritataj enlandaj etnoj, estas tre granda...
Ekzemple en mia lando, Italujo, la nune regantaj dekstraj partioj politike tre profitas pro la kresko de rasismemaj sentoj inter la italoj, kaj pro tio ili emas plue kreskigi tiajn sentojn. Konsideru ankaŭ ke en mia bedaŭrindega lando la ĉefo de la estraro, Silvo Berluskoni, ne nur kontrolas la politikan povon, sed ankaŭ tiun ekonomian (li estas plurmiljardulo - miljardoj da eŭroj!!!) kaj - tre grave! - li kontrolas ankaŭ la televidkanalaron (kies duono estas lia propraĵo) kaj la gazetaron!
Estas pli kaj pli da problemoj en Italujo tamen, el la itala gazetaro kaj televidkanalaro, ŝajnas ke la ĉefa kaŭzo estas la enmigrado (el norda Afriko, el Sudameriko kaj el Azio) kaj minoritataj etnoj (ĉefe la ciganoj, eĉ tiuj kiuj havas la italan civitanecon!).
Estas tre malĝojige konstati ke mia lando iĝas rasismema... Evidente, la italoj forgesis la lecionojn de la historo; ili forgesis Mussolini-n...
Ĉiuokaze, kvankam tiaj fipolitikistoj tre respondecas pri tia situacio, la italoj plejparte fidas je ili, kaj ilin amase voĉdonas... Do la repondeco estas ne nur de tiuj politikistoj, sed ankaŭ de la ordinaraj italoj kiuj ilin voĉdonas.
Rasismemaj starpunktoj de tiuj politikistoj neniel konvinkus ĝisostajn kontraŭrasistojn!

[???ESPERANTO???]