Urĝa peto: Ĉu iu povas havigi al mi foton aŭ skanon de paĝo 39 de la tria eldono?

"Ili kaptis Elzan!" aperis en 1985, post "Gerda malaperis!" en 1983 kaj "Lasu min paroli plu!" en 1984. Ĝi estas do kvazaŭ la tria titolo en krisigna triopo verkita de Claude Piron (1931-2008), kiu tamen por la tria el tiuj libroj nomis sin Johán Valano, same kiel por la "Ĉu"-libroj aperintaj ekde 1976.

Sur la titolpaĝo de la unua eldono aperas sub "Ili kaptis Elzan!" la subtitolo "Romano en facila esperanto", sed en la tria eldono, aperinta en 2000, legiĝas samloke nur "Romano". Mi metas ĝin en la kategorion de "facila lingvaĵo", sed la vortprovizo ne estas tiel strikte kontrolita kiel en la aliaj du libroj ĵus menciitaj, aŭ kiel en "Vere aŭ fantazie" (1989). La intrigo estas vigla, komplika, kaj malrealeca.

Mi posedas ekzempleron de la unua eldono (1985), kaj en la reto mi trovis skanaĵon de la "Tria eldono" (2000), en kiu tamen mankas paĝo 39. Ambaŭ estis eldonitaj de Fonto. Pri dua eldono mi trovis nenian bibliografian indikon; mi divenas, ke ĝi estis represo de la unua eldono. La kvaran eldonon (2007) mi ankoraŭ ne rigardis.

Kiel pedanto, kaj kvazaŭ mi disponus amason da libera tempo, mi transskribis ambaŭ eldonojn: 1985 kaj 2000. Pli precize, mi korektis aŭtomatan legaĵon de la tria eldono kaj poste redaktis kopion por egaligi ĝin al la unua eldono.

Estas iomete interese kompari la du tekstojn. Se oni ignoras ŝanĝojn de unu speco de citilo al alia, temas pri cento da diferencoj, sed multaj diferencoj estas nur interpunkcio aŭ etaj ŝanĝoj de vortordo. Verŝajne la plej ofte ripetita ŝanĝo estas la ŝanĝo de "la grafino de-Montokalva" al pli simpla "grafino Montokalva". Se temas pri la responda akuzativa formo, duloke la esprimo iĝas en 2000 "grafinon Montokalva", kaj duloke ĝi iĝas "grafinon Montokalvan". Kiu formo estas ĝusta? Tion respondu iu pli klera ol mi!

Ankaŭ aliaj ŝanĝoj estas simpligoj (Kian specon de viro -> Kian viron; ebleco -> eblo) aŭ bonvenaj korektoj (povas sciigis -> povas sciigi; aliel -> alie). Mi notas ankaŭ unu ŝanĝon, kiu ŝajnas tre aŭtenta: malsuprenvenis -> desupris! En la tria eldono malaperis la du lastaj, mallongaj alineoj de ĉapitro 15, kaj la piednoto en ĉapitro 20.

Ofte en tekstokritiko oni rigardas kiel ĉefan la tekston de la lasta eldono aperinta dum la vivo de la aŭtoro. Ideale oni konsultus la presprovaĵon, kiun korektis la aŭtoro, sed en nia amatora mondeto tio kompreneble ne eblas. Por mia HTML-a reeldono de la teksto mi sekvis ĉefe la trian eldonon; la plej multaj ŝanĝoj inter la unua kaj tria eldonoj aspektas kiel aŭtoraj korektoj aŭ estas almenaŭ kredeblaj kiel tiaj. Eĉ la pli longaj forigoj en ĉapitroj 15 kaj 20, kiuj povus esti eldonistaj eraroj, estas kredeblaj korektoj: la lastaj du alineoj de ĉapitro 15 kontribuas nenion gravan, sed rompas la ligon inter la antaŭa kaj sekva alineoj, kaj la piednoto de ĉapitro 20, kun referencoj al fakaj tekstoj, ne tre konguas al la etoso.

Tamen, mi ne povis en mia reeldono plene sekvi la tekston de 2000. Unue, troviĝas en la teksto de 2000 sep evidentaj preseraroj, kiujn mi supozeble korektus, eĉ se mi ne havus la tekston de 1985, en kiu tiuj eraroj ne aperas. (Por kompari, en la teksto de 1985 mi trovis nur du preserarojn; ĉu pri tiu kvalitofalo kulpas la moderna tekniko?) Due, mi trovis unu preseraron komunan al ambaŭ tekstoj: mankas, mi supozas, la vorto "Cipriano" post "respondis" en jena alineo: “... estas la policano, jes, sinjoro,” respondis. “Mi tute ne komprenas, kio okazis al li.” Kaj trie, mi trovis tri lokojn, en kiuj la interpunkcio de la unua eldono ŝajnas al mi rimarkinde pli bona ol tiu de la tria eldono:

* “Ĉu s-ino, aŭ f-ino Belpar?” - en 2000 malaperis la komo

* Eklumis dekoj da fulmoj. Ili signis, [...] - en 2000 la punkto iĝis komo, sekvata de minusklo

* Ĉu vi memoras Pontostraton? - en 2000 la demandosigno iĝis krisigno

Mi enretigis kaj la transskribojn kaj la novan eldonon en la sama loko, en kiu mi aperigas ankaŭ aliajn tekstojn de Claude Piron: http://esperanto.org.uk/eldonoj/piron/

Se vi trovos eraron en iu el la tekstoj, bonvolu informi min.

(Tamen, povas esti, ke mi estas la sola homo en la mondo, kiu tiel zorgas pri mislokita komo en malnova Esperanta teksto!)

Kaj mi ripetas mian peton: Ĉu iu povas havigi al mi foton aŭ skanon de paĝo 39 de la tria eldono (2000)? Ĝi ne devas esti altkvalita, nur sufiĉe legebla, por ke mi povu distingi unu signon de alia.