Pyle Dairy 3

Ankaǔ mia patrino (ŝi estas nun 81-jara) ne volas kompreni, kaj ŝi vivas en neŝlosita domo. Antaǔ kelkaj tagoj iu forrabis ŝiajn ŝparlibretojn. Danke al Dio, li (aǔ eble ŝi -- ne eblas scii) tamen ne kuraĝis iri en la bankon por la mono. Vane ni muntis sonorilon, ŝi daǔre lasas ĉion malfermita -- kiel en la malnovaj tempoj.

Mi memroas tamen, kiam oni komencis uzi la ŝlosilojn. Evidente unue ĉe la vinkeloj. *Ja tie estis la ĉefa valoro!) Estis diversaj fantastikaj serurkonstruaĵoj el ligno. Unue piku tiun ĉi stangeton tien, poste la alian tien, vi kun sento tiru ĝin al vi mem, poste turnu tiun dekstren, tiun maldekstren... Oni nomis ilin diabloseruroj, vere ili estis diablaj.

Kaj aperis la metala ŝlosilo. Foririnte de la hejmo oni ne kunportis, sed kaŝis ĝin hejme. La tuta vilaĝo same aǔ sub la ligna piedviŝilo (se estis), aǔ sub la tegmentorando super la pordo. Nuntempa , eĉ ne tro saĝa rabisto povus dimanĉe dum la meso elrabi eble la tutan vilaĝon. Aǔ tamen ne, ĉar li ne irus ĝis la vilaĝorando, li estus atakita de la vilaĝo kaj surloke mortbatita.

He, ne ekzistas bezono por polico kun tiaj vilĝanoj!
Serioze, via patrino ĉagrenas min. Nun ŝi devas scii ke tio okazas. Mi ne povas kompreni kial ŝi ne ŝlosos la pordon nun. Mi nur scias ke la kara virino devus protekti sin pli bone.

Pri shlosado mi audis ege charman, veran (!!!) rakonton. Tio okazis en iu vilagho. La vojaghanto, la rakontanto mem, interesighis pri certa loghanto - ni nomu tiun Onklo. La fremdulo eksciinte la adreson aliris la domon de Onklo. Pordego - malshlosita. La fremdulo eniris, daure vokante Onklon. Respondo ne alvenis. Sed ankau la enirpordo estis neshlosita, do la fremdulo supozante, ke Onklo estas hejme, frapetadis kontrau la pordo, vokis denove Onklon, kaj ne ricevinte respondon, pushis la pordon, kaj eniris. Neniu estis en la domo. La fremdulo (ja shtelis nenion!) eliris, kaj demandis pri Onklo la najbaron. "Onklo forveturis, li revenos eble morgau, au postmorgau!" - estis la respondo. "Sed ja, la pordoj estas malfermitaj!..." kontrauis la fremdulo. "Jes, ja! Kaj? Se iu konas lin - tiu scias, ke li forveturis, kaj ne eniras. Kaj kiucele enirus nekonatulo...?" Jen, simpla pensmaniero....

Sed tiu pensmaniero preterlasas la ideon, la scion pri ŝtelistoj. :(
Ĉu ŝtelistoj estas tiel maloftaj???
Tio kompreneble estas vilaĝETo. Kie ĉiuj konas ĉiujn. Kaj tio ja estas ĉarma vivmaniero :)
Ankaŭ temas pri la sinteno de tiu socio, ĉu ne?; mi kredas ke ekzistas tuta manko de toleremo pri friponoj... kiel Imre diris, "ĉar li ne irus ĝis la vilaĝorando, li estus atakita de la vilaĝo kaj surloke mortbatita."
Ho, mi volas loĝi en tiu vilaĝeto.

Kara Cindy, por "akrigi" la rakonton, mi intence ne menciis, ke tio okazis antau.... do, tre longe. Sed, vere, en vilaghEToj, la forto de la komunumo estas pli forta. Tio havas ankau sian malavantaghon, char se vilagho "ekparolas" pri iu - tiun ech Dio ne savos. Aliflanke en vilagho estas pli sekure. En tiu chi parto de la vilagho, kie mi loghas, de dek jaroj - de dek jaroj mi loghas chi tie, antaue en la chefurbo - mi audis nur pri unusola shtelo, kaj ankau tio estis ne "mondskua".

Mi naskiĝis en Transdanubio, apud Balatono, taemn iom for de ĝi. En nia vilaĝo estis jam bariloj. Kial? Por ke la dombestoj ne vagadu dise. Sed en la vilaĝo de mia patrino tute ne ekzistis bariloj. Nur padoj tra la herbejo kaj kelkaj arbetaĵoj. Kie estas la limo de via bieno, mi demandis Avon. Ie tie ĉe la abrikotarbo.
En mia vllaĝo la normoj estis jam iom pli rigoraj. Estis limfostoj batitaj bienrande, kaj najbaroj foje eĉ dum pluraj jaroj ne parolis unu kun la alia pro kolero. Ili estis en kolero -- kiel la popola lingvo nomis tiun staton. La kaǔzo estis, ke la plugilo fortranĉis unu sulkon.
La vera suprizo kaptis min, kiam mi junulo daǔre restadis en urbo de la Granda Ebenaĵo. La du metrojn altaj, netravideblaj lignopalisoj... Ho, ili estis tute ne kompreneblaj por mi. Kaj ankaǔ la homoj estis fermitaj malantaǔ la vizaĝoj.

Ho, la klaĉado, Dorina! Mi memoras tion bone; mia patro estis... amoranto (mi ĝojas nun ke mia familio ne konas Esperanton). La buŝoj de la proksima vilaĝeto sekiĝis pro la klaĉado pri li! Eĉ en mia lernejo, la aliaj infanoj klaĉis pri li.

Ni havis/havas pikdratajn barilojn kaj kontraŭbrutilon (angle: cattleguard) en la vojo. 'Cattleguard' estas elfosita ravineto en la vojo; oni sternas latojn por ke aŭto povas veturi sendanĝere, sed la bovoj rifuzas paŝi sur la latoj kaj tial restas ene de la paŝtejo.
La Amazonaj indianoj diras ke laŭ la vizaĝoj, la urbanoj ne havas animojn!
Do viaj urbanoj estis en pli bona situacio; ili nur estis fermitaj! ;)

Tre plachas al mi la esprimo de Imre: fermita malantau la vizagho... Tion mi rimarkas en nia chefurbo, veturante en metroo... La homoj surmetas la zorge preparitan, foje shminkitan vizaghon, kiel kravaton kaj chapon... Kvazau tiuj vizaghoj estus faritaj lau iu recepto, kia ghi estu, kion ghi esprimu. "Mi estas bonstata, memkontenta, mi havas pensojn tre supernivelajn - kaj mi certe estas super vi, chiurilate. " Provu tion antau spegulo, kaj vi mem vidos la rezulton!

Nia vilagho estas relative "fermita". Se fremdulo trairas iun straton, renkontas rigardojn de maljunulinoj, kiuj rekte demandas - perokule: "Chu vi havas iun aferon chi-loke? Kiun, precipe? Kaj, se ne: foriru de chi tie!"

Jes, estas la same ĉi tie! Kiam mi butikumas, aparte virinoj rigardas min tiumaniere - staras en la trairejo kvazaŭ ŝi posedas ĝin, ne volas permesi atingon al la dezirata artiklo. Ne agnoskas mian ekziston. Mi pensas, "Mi havas elekton; aŭ mi ŝovas ŝin flanke, aŭ mi salutas ŝin varme, kaŭzante tiel ekkonsterniĝon ke ŝi foriras". Hontinde, unu fojon mi ŝovis. :(
Tio estis tre malĝentila ago! Kaj ankaŭ mi devus memori ke mi estas tre malalta, kaj ŝi povus mueli min en polvon.
Nu, ankaŭ mi diras, "Pardonu min".

Sed eble personoj simple ne volas saluti ĉiujn en homplena loko; tro teda. Kaj ekzistas la timo de fremduloj.
Mi ĵus staris fronte de spegulo, Dorina, kaj kreis tiun esprimon! Estis ridinde! Mi ne povas esti supernivela!
:)))

Jes ĉiu tiuj anekdotoj montras kiom povas ŝanĝi (foje ene de nur duono de generacio) la "memkompreneblaĵoj" en la menso de homoj. Sed pli facile homoj kaj socioj povas maliĝi ol boniĝi. Eble eĉ pado al pli bonigo estas ne returnebla, post kiam foje fuŝita...
Ekzemplon impresan de tia evoluo mi konstatis relegante post 30 jaroj malnovan Reader's digest:
www.ipernity.com/blog/r.platteau/37510

ĉar la artikolon mi estis verkinta en la franca mi tuj aldonis esperantlingvan version! do vin vi povos legi malsupre de la paĝo post la francaĵo.

Nun ni volonte akceptas tion! Mi ĝojas ke alia persono ankaŭ legas 'Reader's Digest'!
Eble mi lernis legi per tiu revuo (kolekto). Mia familio ĉiam abonis, fakte :) mia patrino ankoraŭ abonas por mi; ŝi aranĝis la sendadon al mi.