Se vi forirus
Se vi forirus,

Rozoj kaj pomoj

ne diru
ke mi ne provis ĉion
kio estas al virino
permesata.

Se vi forirus,
sensalute kaj senvorte
mi komprenos,
ke iu estis pli grava ,
ol mi,ja,
mi pardonos vin.!

Luno aperanta

Se vi forirus
je miaj okuloj
larmojn
vi ne povas trovi.
Tial ne demandu min
``Kiel vi fartas``?
Sur mia vizaĝo
larmoj kaŝiĝis, ,
por pensi ke vi ne estis
tiom grava al mi
.
Se vi forirus
la poŝon plenan de fotoj
ne montru
al aliaj,
ĉar ili ne povus kompreni
kio kaj kiu
ni estis., kaj
kial ni en la polvon
transformiĝis

Felicxan la 8a de Marto al cxi…

.

Se vi forirus
la sonĝoj restos
pri nia amo,
aŭ kiel ajn vi tion
alnomu.

JMiric

la unua Armea konsiliĝo okazis en Stolice /apud Krupanj -en Serbio.Post interkonsiliĝo la ribelo prenas formon de popola revolucio kaj popola ribeliga batalo.
la 11an de Oktobro ekestis ribelo en Makedonio.La unua malamika ofanzivo al ribeliga teritorio en Serbio daŭris de Septembro ĝis Novembro.
En Septembro oni fondis, /la 22a de Julio, en Rudo-la orienta Bosnio/la unuan proleteran strumbrigadon.Por la plej supera komandanto de Popola-naciliberiga Armeo oni elektis Josip Broz--on ,konatan kiel Tito. Sub lia gvidado estis partizanaj brigadoj,rotoj kaj taĉmentoj.
La Komunista partio ne nur bataladis kontraŭ faŝistoj sed ankaŭ por ŝanĝo de la propraĵo kaj socia sistemo. Tiucele oni organizis sur liberaj teritorioj popolajn ribelajn komitatojn.Pro tia pozicio kontraŭstaris ĉetnikoj kiuj aliĝis kolaborante al faŝistoj.La ĉetnikoj estis sub gvidado de ĝeneralo Dragoljub Draža Mihajlović kaj ĉetnika gvidanto estis Vojevodo Kalebić.
Partizanaj fortoj ĉiam pligrandigis kaj bataloj disvastigis :la batalo sur Kadinjača apud urbo Užice en 1941,poste en Marto 1942 sur monto Kozara,aŭdinda batalo pro vundintoj je rivero Neretva,en 1943 ankaŭ ĉe Sutjeska.
Dum somero 1941 partizanoj kaj četnikoj -gerilanoj provis kontakti kaj kunlabori. Bedaŭrinde gerilanoj -ĉetnikoj ne deziris kunfronti faŝistojn justigante tion ke ankoraŭ ne estis tempo por tio.
Dum la jaro 1943 ,Aliancanoj komencis helpadi la Popolan -soldataron.La 19 -kaj 20 an de Februaro 1944 kaj la 25an de Majo ,Germana komando nepovante gvidi novan ofanzivon,provis kapti la komandanton Tito kaj plej superan stabon,tiele senkapigi NOB-popolan liberigan batalon-.Tiucele je la tago de naskiĝdatreveno la 25a de Majo Germanoj alĵetadis paraŝutistojn al urbeto Drvar.Sed de 600 paraŝutistoj oni savis nur 130 kaj la ‚‚glora kaptado de kamarado Tito fiaskis‚‚La germana operacio restis konata kiel ‚‚Konjićev skok- Ĉevalida salto.‚‚

Ribeligo de gravaj partoj de Jugoslavio

Partizanoj el orienta Bosnio penetradis en Serbion kaj ekiris al Beograd. En Septembro la fortoj de rusa -Ruĝa Armeo alvenis ĝis limzonoj kun Serbio. Meze de Oktobro komenciĝis ilia komuna ribeliga batalo por liberigi Beogradon.
La 20an de Oktobro oni liberigis Beogradon ,pereis ĉirkau tri miloj da homoj kaj el ili miloj da Rusoj. Germanoj havis grandegaj perdigojn ,ili retiriĝis al Srem kie okazis nova fronto de la rivero Drava kaj Danubo ĝis la rivero Sava.Sur tiu fronto pereis multaj Serboj kaj ĝi estis fifama kiel unu el plej krueligitaj bataloj.
Alveninte ,Ruĝa Armeo -Rusoj kiel Aliancanoj helpis ankaŭ trapenetri Sremafronton kaj tiel liberigi la tutan Serbion.
La 8an de Majo Nacipopolaribeliga Armeo liberigis Zagrebon.La samantagon Germanio subskribis senkondiĉan kapitulacion.En Jugoslavio partizanoj daure bataladis ĝis la 15a de Majo kiam germanoj konfirmis pereon.
En Eŭropo la Dua Mondmilito estis finita ,sed Japanoj daŭre batalis. Tial la 2an de septembro Usona prezidanto Hary Truman decidis alĵetigi la unuan atombombon al du japanaj urboj,al Hiroŝimo kaj Nagasaki.
Tiel oni post sesjaroj de persista kruela batalado finis la Duan Mondmiliton.La 9an de Majo tuta mondo festas la Tagon de venko super faŝizmo.
La 29an de Novembro en Jugoslavio ,la konstitucia parlamento proklamis Jugoslavion kiel la ŝtaton de popola respubliko, konfirminte la decidon el Avnoj-a el 1943 plenumita en Jajce ./Bosnio kaj Hercegovino/
La Dua mondmilito forprenis oli ol 50 milionoj da viktimoj.En preskaŭ ĉiuj landoj estis detruigitaj urboj ,vilaĝoj, trafikilojn, pontojn. fabrikojn,industriojn k.t.p. La mondo travivis neforgeseblajn katastrofojn kaj depost milito estis fonditaj OUN Organizaĵo de Unuiĝintaj nacioj.


La tekston preparis Ivan Stanković, lernanto de la kvara klaso de la Elementa lernejo ‚‚Ljuba Nešić‚‚'Zaječar,2004 en daŭriga lerneja kurso de Esperanto/por nia lerneja gazeto ESPERANTO TRALA MONDO/
.
Esperantigita de Miric Jadranka
Korektoro estis s-ro Boriša Milićević

Jugoslavio post la dua Mondmilito
En Novembro 1945 oni organizis elektadon por konstitucia parlamento .La 29an de Novembro estis proklamita Federacia Popola Respubliko Jugoslavio. Post la Dua mondmilito Jugoslavio estis dividita je ses respublikoj:Serbio,Montenegro, Bosnio kaj Hercegovino,Kroatio, Slovenio kaj Makedonio. Serbio estis nura respubliko havanta siakadre du Aŭtonomajn provinciojn 'norde Vojvodino ,kaj sude Kosovo kaj Metohio.
Dum la unuaj postmilitaj jaroj rimarkinde videblis konstruado de milite detruigaj objektoj.,trafikaĵoj, vojoj pontoj k.t.p.
En Januaro 1946 konstitucia parlamento de Jugoslavio proklamis la unuan ŝtatan Konstitucion. Fabrikoj estis transformprenitaj en la ŝtatajn propraĵojn.Ŝanĝoj okazis en Agraro:Oni forprenis kamparon de grandbienuloj kaj donis ĝin al malriĉuloj kaj al senbienuloj. Komence oni formis kooperativan sistemon ,samkiel Rusoj faris per kolhozoj.Bedaurinde ,baldau ĉiformon de kooperativeco malsukcesis.
Post la milito ,Jugoslavio havis problemojn kun ĝishieraŭaj aliancanoj. Precipe estis malfacila situacio dum 1948.Tiam ekestis la granda miskompreno kaj disiĝo kun Sovetunio.La tempo estas rekonata kiel Inforbiro.Multaj homoj subtenis Staljinon ,ĝuste pro tio multaj estis ege turmentitaj ,pereis aŭ estis senditaj al Dezerta Insulo - Golo otok.Multaj el ili/ unuavice Serboj , iom da Montenegranoj kaj komunistoj el alinacioj/neniam revenis hejmen,kaj multaj neniam forgesis turmentojn kaj travivitan suferadon kaj humilecon.
Kiel oni imagis Aŭtonoman sistemon?
En Junio 1950 oni proklamis leĝon pri administrado de ŝtataj kaj ekonomiaj enterprenoj ,kie laboradis kaj regis laboristoj.Krom ekonomiaj enterprenoj oni enkondukis autonoman sistemon en societoj-konumunoj,en regionoj kaj en respublikoj.
Aŭtonoma sistemo signifis la grandan progreson en vastigo de homaj rajtoj de laboristoj: ekz-en decidado, kaj disponado de finproduktoj kiuj rezultis tra ilia laboro.
La manieron ,laŭ kiu oni enkondukis la Aŭtonoman sistemon kaj ĝia realigo ,akompanadis multaj malfacilaĵoj.Ekz:ĝi nesufiĉe sin apogis rilate al leĝoj pri ekonomia disvolviĝo ,dum aliflanke,ĝi ofte sin kolizis,unuavice kun forta politika organizado,kaj kun nesufiĉe disvolvigita produktado.
Kion prezentas plipartia sistemo?
La tuta jugoslava societo havis krizon dum 80aj jaroj.Tiam ekestis fortoj inklinindintaj al ŝanĝoj en ĉiu formo de ĉiutaga vivo.
En 1989 okazis valoraj ŝanĝoj en socia kaj ekonomia sistemo.Oni formis miksom ,krom ŝtataj kaj sociaj enterprenoj ekestis la privataj /parte de antaŭe deprenitaj kamparoj kiuj estos redonitaj al siaj eksaj proprantoj./ Ankaŭ en politika sistemo ĉeestis multnombraj partioj influintaj la ĉiutagan vivon.

Verkis :Biljana kaj Dragan Danilović,eldonanto Beogrado 1995 ‚‚Lernolibro porgelernantoj de Elementa lernejo‚‚
Esperantigita de Miric Jadranka

SEKVAS - Kiel oni detruigis postmilitan Jugoslavion?

Redukita prezentado de la pej gravaj historiaj eventoj,precipe tiuj tuŝintaj la okazaĵojn influentindaj por disvolviĝo de la serba ŝtato /ĝis la 21a jarcento./ …read more

Rozkolora floro

Fruleviĝo -URANAK

Ĉu kredeblas ke malriĉulo ,la filo de ŝufaristo eble trovis la respondon al la demando kiun neniam antaŭe iu ajn trovis?Jes ,estas kredeble.
Heinrich Schliemann/Henriko Ŝliman/ estis la filo de ŝufaristo. Dum pli ol kvin jaroj la knabo laboradis de la kvina horo matene ĝis la dekunua ,vespere en la nutravendejo en Furstenberg,Germanio
.Li vendadis fiŝojn kaj purigadis la vendejon.La ceteraj seshoroj de la tago tute apartenis al lia dispono.Li bezonis ilin plejparte por dormi.
Iun tagon, iu homo eniris la vendejon kaj prikantis parteton de la Homer`s story of Troy/Rakonto pri Trojo de Homero/.La vortoj estis en la Greka kaj Henriko nenion komprenis,sed la sonoj mirege plenigis lian koron .
La knabo komencis serĉi ĉion kio rilatis al milito okazinta inter Greklando kaj Trojo en la printempo. Tia serĉado kaŭzis al li starigi gravan demandon al si mem-kie troviĝis Trojo?Kelkaj homoj kredis ke ne ekzistas respondo al la demando. ili pensadis ke la rakonto de Homero estis nur rakonto sed malvera rakonto.
Multaj homoj eĉ malkredis je fakto ke iam vere ekzistis iu persono kiel Homero .,ili kredemis ke Homero prezentis nur elpensitan nomon.Henriko kredis je Homero kiel ekzistanta persono ,kaj li eĉ faris studadon pri la tuta rakonto kiun Homero elrakontis.Li kredis ke la Grekoj faris la lignnoĉevalon kiun oni plenigis per soldatoj.Li kredis ke Trojanoj ekvidinte la lignoĉevalon alpelis ĝin en la urbon nesciante kion ĝi prezentas.Li kredis ke la grekanoj uzinte ĉitiun planon celis eniriTroja-urbon,kaj tion faris poste la soldatoj kaŝiintaj intere de la lignoĉevalo. Li ellernis ĉion rilatan al Troja-milito,ĉar li deziregis trovi la urbon Trojon.
En malnova rakonto ,la Grekoj ofte postmilite revenadis al iliaj ŝipoj ,iam pli ol unufoje tage.Do, Trojo ne estis for de la maro. Ŝliman decidis viziti Hissarlikon por havi pli bonan bildon pri la urbo.Ĝi troviĝas nur je unuhora distanco for de la maro. li estis certa ke tiu loko estis iam Trojo.
En Aprilo 1870 Ŝliman komencis laboradon en Hissarlik.Multaj homoj diris ke li estis sur la misa loko .Sed tio ne haltigis lin. Li studis la planon de Trojo kiun li desegnis laŭ rakontoj de Homero.Li faligis la oldajn mŭrojn trovinte la aĵojn kiuj iam estis uzataj en malnovaj domoj.Estis klare ke ĉi-tie troviĝis urbo,riĉa urbo.Poste venis la surprizo kiu la nomon de Schlieman famigis en la tuta mondo.
Li trovis alian urbon,sub tiu jam trovita.Li ankoraŭ trovis alian sub tiuj du trovitaj.li trovis la spurojn de la sepa antikvaj urboj,unu sub alia.,poste li trovis ankoraŭ du urbojn.Entute naŭ urbojn.Kiu el tiuj naŭ urboj estis Trojo ,la urbo laŭ Homerorakontoj?
Tio estis grava demando.En la dua kaj tria urboj de la profundo li trovis postsignojn de bruligo kaj tre grandajn mŭrojn.Li kredis ke unu el ili estis Trojo.
Sed Schlieman eraris en la aferon-la urbo de Homer-Trojo ne estis la dua aŭ la tria ,sed la sesa!.

From Same Unusual People - G.S.Thornley
El kelkaj nelaŭkutimaj homoj -el ekzercaro por mezlernejanoj
El la Angla esperantigis Jadranka Miric / la teksto estis uzata en la lerneja gazeto ``Esperanto tra la Mondo``
Korektis Boriŝa Miliĉeviĉ

Kuraĝulo
Demandis kuniklo instruisto, siajn lernantojn-kunikletojn`` Ĉu vi scias kiu estas la plej malkuraĝa besto?``
-``Ni ,instruisto.Ni kunikloj ``-li ripetis fiere.
-``Silentu,stultulo! Ĉi-matene antaŭ mi ĉiuj ranoj eksaltis en akvon !``

Reĝo de ĉiuj bestoj
-Ĉu vi scias kiu estas reĝo de ĉiuj bestoj?
-Jes.Leono.
Tiam Johano diras- Ja,kiel Leono estas reĝo kiam Porko naskas ok porketoj kaj Leno nur unu!
-Jes,sed Leonon!

Geedzeco
Kiel estas bele renkontu vin denove.Ĉu vi edziniĝis kun Mila aŭ denove vi kuiras, gladas ,purigas....?
-Ambaŭ ,kara amiko.,ambaŭ..

Sekreto
Instruistino-Ĉu vi scias ,Petro ,kio estas sekreto?
-Jes,kompreneble.
Sekreto estas ke tio kio estas parolata al ĉiuj estas malpermesite paroli al iu ajn!

Suno kaj Luno
Instruisto -Diru al mi ,ĉu ni havas pli da ŭtiloj de Suno aŭ de Lumo?
Petro respondas- Ja, de Luno.
Instruisto mire demandas lin- Kiel vi pensas tiel?
Petro respondas-Luno lumas nokte helpante al ni almenaŭ ion vidi en malhelo. Kaj Suno ĉiam
brilas tage kiam ĉio videblas!

Fiŝkaptistoj
Dum fiŝkaptado unu el fiŝkaptistoj demandas la alian-Kial vi fiŝkaptas per pomo?
-Ja ,ĉu vi ne scias ke en pomo estas vermo?

Divenu
Aleno pikilo,
laŭ monto iradis
spurojn ne restinte!
/abelo/

Kiu trafika signo estas sankta?
/Andreja kruco/

-Tio estas ŝercoj por etuloj .
Kial vi donas ilin por ni plenkreskuloj.?
Mi respondas- Ĉar ŝercoj por plenkreskuloj nur timas min!

esperantigita de Jadranka Miric

TAGO DE NIA PLANEDO

- Al li la ĉapelo anstataŭas kapon..................Li parolas nepripense.
.-.El li parolas vino.................... Ne kredu al ebriulo!
-Ŝi streĉas orelojn!..............Ŝi estas pli atenta.
-Por tiu ino oni diras ke ŝia kantado estas orelkaresa......ŝia kantado plaĉas al oreloj
-Li estas tia persono...tra unu orelo eniras ,tra alia eliras..........-Li ne estas ekcitema...
-Ŝi havas nur buŝan kaj orelan literaturon............- Ŝi havas nesurpaperigitan literaturon.
-Eĉ muro havas orelojn!...................-Iu subaŭskultos.
-Tia muziko tranĉas miajn orelojn................Tia muziko malplaĉas al mi.
-Malsata stomako orelon ne havas..........-Malsatulo ne havas tempon por perdi kaj auskulti argumentojn. alie Satulo ne kredas al malsatulo!
-Vi traboris al mi la orelojn!..............Ne parolu laŭte!
-Li havas nazon por tiaj aferoj............- Li havas bonan senton/li konas la aferojn
-Ne estu al ĉiu poto potkovrilo .!..........- Ne aljuĝu ĉiun
-Ne estu spicaĵo en ĉiu supo...............Ne miksu en ĉies problemoj

Narcisoj el mia vazo

.
DIVENU

Ne estas virino ,homo ankaŭ.Ŝpinas fadenaron,tolon

Ekspozicio de manlaborajxo de…

teksas.Tamen nuda iras?/Araneo/
Ĉiujn ornamas nur sin ne povas? /kudrilo/
Birdego sendenta neĝon degelas....? /suno/
Ĉiuj aŭdas min sed neniu vidas min?......./vento/
Fumigxas ĝi , ne pro malfeliĉo sed male.../pipo/

Se mi estas juna ,mi restos juna.
Se mi estas maljuna mi restos maljuna.
Mi havas okulojn sed mi ne vidas.
Mi havas orelojn sed mi ne aŭdas. ............./Bildo/

Tri knabinoj unu kapon havas?............../tripieda seĝo/
Sur ĝi pli ol centokulparoj,kaj ĝi ne vidas?....../arbo/

Verdigxis Tilio

kunmetis Jadranka Miric

Ljudi likujte,narodi poĉujte
Homoj jubilu,popoloj ekaŭskultu:
Krist vaskrse,radost donese,
Ĥristo reviviĝis la feliĉon doninte..
Zvezde igrajte,gore pevajte,
Steloj dancu,montoj kantu,
Krist vaskrse,radost donese,
Ĥristo reviviĝis la feliĉon doninte,
Šume,šumite,vetrovi brujite
Arbaro muĝu,ventoj bruu.
Krist vaskrse ,radost donese,
Ĥrist reviviĝis la feliĉon doninte .
Mora gudite,zveri ričite,
Maroj arĉmuziku,bestoj ekhurlu.
Krist vaskrse radost donese.
Ĥristo reviviĝis la feliĉon doninte.
Pčele rojte se ,ptice pojte
Abeloj disflugu,birdoj ekpepu.
Krist vaskrse radost donese.
Ĥristos reviviĝis la feliĉon doninte.
Anđeli stojte pesmu utrojte.
Anĝeloj haltu la kanton triopigu.
Krist vaskrse ,radost donese.
Ĥristo reviviĝis la feliĉon doninte.
Nebo se snizi,zemlju uzvisi,
Ĉielo malleviĝis, la teron plialtigis.
Krist vaskrsne radost donese.
Ĥrist reviviĝis la feliĉon doninte.

http://www.youtube.com/watch?v=xjiXuRdNWo
El la serba esperantigita de Jadranka M.

http://www.youtube.com:80/watch?v=ry1S2TjX_gY&context=C4b23a92ADvjVQa1PpcFMqL55WgTBXVPPrTrFqFkFuPJd0RbdYVUA

Tuthazarde mia kolegino /el zajeĉara Esperanto societo/ Vesna Luĉiĉ trovis la artikolon ,fakte leteron , pri Tibor Sekej .Do, ni tradukis ĝin kaj interkonsentite decidis ke mi publikigu la artikolon en Ipernity.Esperante ke ni vin bone informigu, ĉar ĉi-jare oni festas centjariĝon de Tibor Sekelj, bonvolu legi la leterforme skribitan artikolon. …read more

Zonouzadoj en tradicia kulturo de la loĝantaro de Orienta Serbio

Mapo de la kolonioj ,loglokoj…

Zono , en la tradicia kulturo de la loĝantaro de Orienta Serbio ,havis plurfunkciajn rolojn .Antaŭ ol,ĝi havis praktikan funkcion por enfiksadi ,enkudri aŭ ligadi diversajn ilojn /moneron, ornamaĵon, tabakon,fajregilon,tranĉilon,pistolon./ Ankau ĝi havis estetan funkcion kiel parto de tradicia kostumo.Krome, ĝi havis ambaŭ socian funkcion kaj spiritan tradician karakterizon.
En socia kulturo la zono estas unu el la ĉefaj donacoj en geedzeca kutimoj, la inaj solenaj zonoj rolis statan simbolon de la junulino aŭ de virinoj, samkiel ĝi estis parto de la vira prestiĝa orienta kostumo.

Zonoj el Svrljig

La esprimo -zono-oni uzas por esprimi signifon kaj parencogradon.En spirita kulturo la zono havis diversmaniere sian rolon en la geedzeca ritualo.,ĉe kutimoj dum naskiĝo,en postmortaj ritoj kaj kredoj,en printempaj kutimoj,en agraraj ritualoj,en magiaj amritualoj por protektadi, en etnomedicino,en la popola poezio.
La statistikoj, pri la uzado de la zono en spirita kaj socia kulturo de Orienta Serbio.,estas komprenita la esenco en kunteksto de la zonouzadoj ĝenerale en la mondo.
Laŭ tio ĝi estas
1.simbolo de sekseco kaj fekundeco
2. protektata cirklo
3. anstataŭo por la sankta blanka tolo.

Homo de la orienta parto de Serbio kun granda atentemo observadis ĝin depost ĝia kreado ĝis ĝia plejdiversa uzado.Ĝia praktika uzado donas al ĝi vastan utiligadon en materia kulturo . Ĝi estis laŭkrede, bezonata al homo kiel en ``ĉivivo``, same en `` tiu `` postmorta vivo``,ĝuste pro tio oni povas simbole alnomi ĝin kiel -homa eterna cirklo.!

Libreto eldonita de Galerio de…

-Zonoj el Etnologia kolekto de Popola muzeo en Zajeĉar-Serbio

Libreto eldonita de Galerio de…

Etnologia sekcio de la Popola muzeo en Zajeĉar posedas riĉan kolekton de vilaĝa/kampara/kaj urba popola tradicia kostumo .Samon la ornamaĵon.

Zonoj el orienta Serbio

En la kolekto troviĝas 409 zonoj kaj la partoj de la zonoj. Sciigojn pri la zonoj oni aldonas fotografie el riĉa fotokolekto de la sekcio.
Kolekcio de la zonoj kaj la partoj de zonoj de Popola muzeo en Zajeĉar havas apartan valoron pro sia diverseco.Tiun karakterizon oni havas pro tri kialoj.

Unue,Zajeĉar kaj ĝia ĉirkauaĵo heredis riĉan vilaĝan kaj urban kulturon.Tiele en la etnologia kolekto de la muzeo troviĝas kaj vilaĝaj kaj urbaj zonoj kaj iliaj partoj.
Due, la plej mallarĝa zajeĉaroĉirkaŭaĵo faras nodon de etnaj migraciaj fluoj,la lokon kie ili renkontiĝas /sur kvar flankoj de la mondo/kaj intersi trasorbigadas .
Ili estas /laŭ terminoj de Jovan Cvijiĉ/ šopska,moravskovardarska,kosovska, vlaška ungurianska,vlaška caranska,kaj tetevenska fluo.

ETERNA CIRKLO

Dankante al ilia renkontiĝoj kaj trasorbigado je ĉiu spaco vivas kelkaj regionaj etno grupoj:
Vlasi Ungurianoj,Vlasi Caranoj,Kosovljanoj. Izvorci,Bugari, Macaci ,Turlaci ,la loĝantaro de Svrljiga-Zaplanja kaj de sud-morava paroloj.
Ĉitia etna diverseco entute respeguliĝas tra uzado de vilaĝa zonoj.Do, ĉe diversaj grupoj ekzistas diversaj tipoj de zonoj.
La tipoj laŭ etna principoj postvivis ĉion malgraŭ ofta trasorbado de la menciitaj etnogrupoj.Pro tio okazis pruntoprenado malgraŭ ofta ŝanĝo de la1. koloro /komence de la XX- a jarcento amasa uzado de industriaj koloroj/ 2. materialoj/ oni uzasne nur lano sed ankaŭ kotonon /3. delikateco de la produktado.
La kutimo de zonoportado en la orienta Serbio ŝanĝiĝas pro subita trapenetrado de la elementoj de eŭropoa okcidenta civilizacio ,en la tempo de socia industriigado okazinta duonon de la XXa jarcento.

La tria kialo de la diverseco de la zonkolekto de zajeĉara muzeo estas tio ke Zajeĉar kun kelkaj antaŭurbaj vilaĝoj, krom Bor urbo,de 50aj jaroj ĝis 80aj jaroj de la XXa jarcento,estis industria centro kaj la ĉefa celo dum unu el plej grandaj migracioj okazintaj sur terenoj de Serbio post la IIa Mondmilito.
Antau ol el:knjaževačkog,pirotskog,svrliškog,belopalanačkog,dimitrovgradskog,kaj de crnotravskog, bosilegradskog, niškog, leskovačkog,kaj vranjanskog regiono.
Tial Etnologia kolekto de la zajeĉara muzeo enhavas kaj zonojn kaj partojn de la zonoj el ĉitiuj regionoj,ricevitaj de migrantoj kaj de iliaj posteŭloj vivantaj en Zajeĉar kaj en ĝia ĉirkauaĵo.
Laŭnombre oni distingiĝas la zonoj de la loĝantaro konataj kiel "Turlaci",(knjaževački regio),"Svrljižani"(regiono de Svrljig),"Piroćanci"(Pirot municipo kaj regiono Budžak en komunumo Knjaževac.

Sekvas daŭrigo

Ŝi vestis sin en ruĝa ĵerzo kaj nigra pantalono. Nudaj piedoj pendas de la fotelo.
"-Estas malvarme"-ŝi diris mallaŭte .Ĉu vi povas bruligi fajron en la kameno? Mi petas vin,Nikola....Bruligu la fajron !"-kaj aldone pli laŭte diris
:"Se vi deziras ,plenigu ĉi tiujn glasojn per vino.Mi volas trinki je lia .. nomo. Estas iom da biskvitoj en la ŝranko.Servu vin"-dirite ŝi revagadis en sian miraklan mondon.

La blanka kolombino

Romanco,vojo de la helaj steloj.Vi kaj mi en la cirklo de tempo.Mia karulo ,ĉu vi rememoras:? Estis la deka horo vespere. Telefono sonoriĝas longe kaj persiste."Kiu povus esti tio ,en ĉi malfrua horo?"-ekpensis mi kaj laŭte diris:"Jes"
"-Se iu estas enamiĝinta en vi ,estus malfacile trovi vin !"
Jes, mi rekonis vian voĉon ,certe ,ĉar:
"Via voĉo
dolĉa karesado,
vokas jarcentojn
vekas malviglajn pasion,
anime dancas...".
Via voĉo profunde kaptis mian koron.Estas ĝi ĝuema,erotika,impresiga kaj via rideto ĝuste knabeca iel hontema sed distra.En viaj okuloj mi vidis noblecon,bonkorecon,vi bonulo,kara..Tiam vi,amiko mia, kiel la julia fajro ekbrulis mian koron, kaj en mia koro espero vekiĝis.Nenion vi diris promesante. Niaj okuloj diris ĉion. Ni estis plenaj de pasio kaj ridegoj . Aero estis tro varmega pro somerardaĵo kaj pro tio varmo gluiĝis je miaj okuloj.

La blanka kolombino

Oni diras, ke enamiĝintaj estas blinduloj portantaj rozajn okulvitrojn kaj kvazaŭ elfoj vagadas tra stratoj,ŝvebinte per amflugiloj ,netuŝante la teron. Jes, tia estis nia unua kiso,ĉu ne?.... Mi kiel altano aŭ palafito nek sur la tero nek sur la ĉielo.Via amo, miaj versoj. Vi en ĉiuj miaj poemoj elkresis el doloro,el deziro ,kaj kiel fenikso el polvo elkreskis denove kaj portas novajn vestaĵojn gvidante min en la mondo de fabeloj.

"Vi estas poemo, kvieta ,senfina rivero.Via stelo mia animo,via mano sur mia korpeto.Vi estas neelĉerpebla fonto ,mia koro via amo.Vi estas ardaĵo sur miaj lipoj,la falko je miaj okuloj,kaj infano en miaj manoj. Vi estas tajdo kaj marrefluo de miaj altiĝaj pasioj, korala rifo de vivo teksita.Sed via animo kiel danĝera perla konko mian animon malsanigis .En miaj okuloj larmoj dormas,sur miaj lipoj via nomo restanta kiel ĉenero de destino nia!"
Oni diras:Li estas tro ambicia,bonega organizanto ,bonfaremulo,rapidpensanta ,ŝercema ,iomete kantema. Lia strangeco estas lia manko . .Oni diras ke....
.
"Saŝka "-mi skuadis ŝin kvazaŭ mi volus forŝiri ĉiuj

Suna aperado

n nevideblajn fadenojn elpelantaj ŝin kaj puŝantaj ŝin en nekonato ,en ŝia mondo de fabeloj.
"Saŝka ,la pluvo haltis...Vi tre ŝatas promeni post la pluvo.....hezitante mi proponis.-Nu , surmetu viajn ŝuojn. -mi petis ŝin.
-"Bone ,Nikola.Ne ĉikanu min pro mia vagado ,vi scias mi parolas tiel kun li. . .Post kurta paŭzo ŝi diris:" Vi scias kiel estas kiam rememoroj alvenas. ...Tuj mi surmetu miajn ŝuojn . Jen ,rigardu min .Mi iras preni mian pluvmantelon el la ŝranko. -"diris ŝi gaje.

Mi turniĝis por preni la cigaredon surtable.Enpoŝiginte la cigaredskatolon mi ekaŭdis teruran eksplodbruon. ....Krakado kaj konata voĉo.
"Saŝka,-mi ekkriegis dum stulte rigardis la ruinon antaŭ mi.
Surstrate mi aŭdis emberasajn alarmajn voĉojn.
"-Ili trafis butikon kaj restoracion en nia strato. ....Ili trafis tiun flavan domon kun balkono plena de floroj" .....ili ...
Mi ankaŭ aŭdis infanaj ekkrioj . Mi ne scias kiom longe mi staris tie , nur kviete rigardis , nekapabla ion fari.
Tiam mian atenton altiris ia frapeto ĉe fenestro de la kuirejo. Blanka kolombino kun malsekaj flugiloj staris malantaŭ la vitro. Ĝiaj okuloj,ŝajnis al mi ,rigardis rekte al la miaj. Momente mia koro preskaŭ haltis....Ekstere ,aŭroro orumita brilis dum suno altiĝis malrapide.La Blanka kolombino ekflugis supren, alten ,alte al ĉielo.

La blanka kolombino

Matene,ĉiuj radiostacioj anoncis:
Malamiko, la aviadiloj de Nato -aliacoj atakadis Beogradon.Tri personoj mortigitaj. Granda domaĝo,multaj detruitaj objktoj .Ankoraŭ foje "collateral -flanka domaĝo!"-Ĉiuj civiloj -viktimoj de NATO bombado.
La Blanka kolombino malaperis je horizonto.

FINO

Verkis Miric Jadranka ,en Zajeĉar,la 2an de Majo 1999