Esperanto, het groene gevaar?

Dankon Paŭl, bona ektrovo! Mi kutime ne legas Der Spiegel, sed nun mi devis iri vidi...

Ĉar mi povas la nederlandan lingvon nur "preskaŭ" legi :), tien la artikolo en la angla kaj germana versioj:

www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,557194,00.html
www.spiegel.de/international/world/0,1518,557368,00.html

Amike,
Feliks

mi ne scias kiel gazetistoj informigas sin! tumondiĝo iĝi tutomondig ŝajnas stranga; en mezepoko per parola tradicio en la tempo kiam Ibn Roŝd iĝadis Averroes en la libroj de vojaĝintoj oni povus kompreni, sed nun, kie kaj kiel tiu gazetisto trovis tiun kriplaĵon? Aŭ ĉu tio montras la profundan malestimon ilian pri Esperanto?

La gazeto Der Spiegel (La Spegulo) estas konata por maldekstre tendenca, eĉ antaŭjuĝa raportado. Stranga ŝajnas al mi ke ili skribas tia orgojle pri grupo kiu kontraŭas la tutmondigon, esperantistoj aŭ ne. Ilia kutima tono estas laŭ la sama direkto.

Sendepende de tio, mi malamus devi lerni ke esperantistoj asociiĝus kun fortego en io ajn formo.

[DE] Sicherlich währen die Beamten deutlich beruhigter, wenn die Demonstranten Baskisch, Katalanisch, Finnisch, Ungarisch, Tschechisch oder sowas sprächen, da sie diese Sprachen fließend beherrschen. Der Spiegel wird auch immer schlechter...

Die Aktion zeigt aber auch, dass Globalisierung der falsche Name für das ganze ist. Esperanto als globale Sprache als Protest gegen globalen Wahnsinn der Großkonzerne...

[EN] The security guys would be less concerned, if the demonstrators would speak Basque, Catalan, Finish, Hungarian or chech, as they speak those fluently. Der Spiegel is turning really bad the last few years.

The demonstration shows that globalisation is the wrong word for it. Esperanto as a global language as a protest against the global madness of huge companies...

[EO] Mi devi lerni esperanto... :-)

Ich übersetze es mal für dich, Nils!

[eo] La sekurec-oficistoj certe estus pli trankvilaj, se la manifestaciantoj parolus la eŭskan, la katalunan, la finnan, la hungaran, la ĉeĥan aŭ ion similan, ĉar tiujn lingvojn ili ja flue parolas. Der Spiegel ja iĝas ĉiam pli malbona ...

[nl] De veiligheidsagenten zouden zich natuurlijk zekerder voelen, als de demonstranten Baskisch, Catalaans, Fins, Hongaars, Tsjechisch of iets dergelijks hadden gesproken, want die talen beheersen ze natuurlijk volledig. Der Spiegel wordt met de dag slechter...

Dank je wel! Ich glaube malbona ist mein neues Lieblingswort, die Konstruktion ist toll :-)

Proficiat voor het interview!

Dank je wel, Yves!

Ik heb het interview beluisterd, ik heb het artikel uit Der Spiegel geraadpleegd (in het Engels, mijn Duits is niet al te denderend), evenals het artikel in de New Statesman waarnaar het Spiegelartikel verwijst.

Ik ben verheugd dat het Esperanto de aandacht trekt, en boven alles verheugt het mij hoe opvallend positief de berichtgeving is. Ik ben heel andere zaken gewoon...

MI vin salutas, Andreo.

Ook mij viel dat op. Het artikel in Der Spiegel wordt niet erg au sérieux genomen, maar dat andersglobalisten het Esperanto boven het Engels verkiezen, vindt men eindelijk logisch.

Lol! Onze pa op de radio :D Goe gedaan ze ;)
Ik vind het overigens enorm grappig dat ze dat ene mannetje met zijn groene vlaggetje zo bedreigend zouden vinden omdat hij een taal spreekt die ze niet verstaan :)

Inderdeed, maar zoals hierboven gezegd vermoed ik sterk dat hij naast het leren van het Esperanto nog andere activiteiten op zijn palmares heeft, die het wel rechtvaardigen hem onder begeleiding van oorlogsbodems Japan uit te kieperen. Maar het is gek dat Duitsland hiervan niet op de hoogte is - of wil zijn - want de Duitse ambassade in Tokio heeft al het mogelijke gedaan om hem toch Japan binnen te krijgen.

Bedaŭrinde la novaĵo pri tiu malbona, erara artikolo disvastiĝas pli kaj pli. Mi jam legis aliloke ĉe ipernity, ke oni tradukis la artikolon al la portugala.

Henry Ford diris: "Estas pli bone, ke oni mensogas pri vi, ol ke oni prisilentas vin." Do eĉ se estas eraretoj en la artikolo, gravas, ke ĝi aperis.

Jes, sed gravas almenaŭ informi pri tio, ke la spiegel.de-artikolo estas misgvida, ke ĝi ĉefe ĉerpas el anglalingva artikolo de "New Statesman" kaj ke ekzistas pliaj ligoj pri tiu temo:

Libera Folio jam trifoje raportis. En la artikolo, al kiu mi ligis, vi facile trovos ligojn al la du pli malnovaj raportoj, kiuj jam aperis monatojn (!) antaŭe. (Jen kian aktualecon havas la Eo-gazetaro foje.) Laŭ Libera Folio, Martin Krämer mem ankoraŭ ne lernis Esperanton.

Unu sekvo de la artikolo ĉe spiegel.de estis intervjuo kun Paul Ebermann (estrarano de la Germana Esperanto-Junularo) ĉe jetzt.de. En la komentoj (paĝo 6) mi iomete klarigas kelkajn erarojn, kiujn la aŭtoro de la intervjuo faris resp. kiuj troviĝas en la spiegel.de-artikolo.

euh esperanto klinkt ook een beetje als globalisme, men vervangt het engels dan gewoon door Esparanto.......

Dat zou wel een beetje dom zijn, nietwaar? Een taal hebben met een verbreiding als die van het Engels en dan proberen die domweg te vervangen door een andere... Van een verspilling van moeite gesproken!

De werkelijkheid is ietwat complexer.

Op dit ogenblik verdringt het Engels (ook andere talen, maar in het bijzonder het Engels) andere, kleinere talen, men spreekt van de 'dominantie' van het Engels. Vele kleine talen, gesproken door 'minderheidsgroeperingen' - zelfs het Nederlands neigt ernaar zo'n taal te zijn! - worden beschouwd als minderwaardig aan het Engels. Hun bestaansbodem wordt bedreigt, ze raken steeds meer in onbruik, degenereren en sterven uiteindelijk (jazeker, talen sterven, en vandaag de dag sterven er meer dan ooit tevoren).

Waarom? Is het Engels beter dan andere talen? Het eenvoudige antwoord: neen.

Engels is niet superieur aan de andere talen (evenmin als enige andere taal superieur is aan het Engels): in wezen zijn alle talen gelijk. Populariteit van een taal hangt niet af van de kwaliteit van die taal, maar van de economische macht van het land dat die taal verspreidt (in dit geval, de VS).

Als je het met me eens bent dat het uitsterven van talen negatief is (indien je dat niet denkt, sta ik inderdaad in het ijle te preken), dan zul je het ook met me eens zijn dat de positie die het Engels vandaag bekleedt allerminst rechtvaardig is.

Het Esperanto probeert een oplossing te bieden voor deze onrechtvaardigheid: het wil een neutrale taal zijn (taal van iedereen en van niemand), die de mensen dan wereldwijd op school als tweede taal na hun moedertaal/moedertalen zouden leren om te gebruiken voor internationale communicatie.
Doordat geen enkele van alle moedertalen op de wereld een gepriviligeerde rol heeft, worden alle talen (in het ideale geval tenminste) gelijkgeschakeld en krijgen ook minderheidstalen een kans. Zo wordt het tragische proces van de taaldood afgeremd.

Bovendien is Esperanto lekker gemakkelijk om te leren, vele keren gemakkelijker dan het Engels. Dit maakt de taal zeker en vast veel eenvoudiger in het gebruik: het kost veel minder tijd om een degelijk conversatie- en schrijfniveau te bereiken (mits een voldoende intensieve cursus: 6 maanden-1jaar) en ook raakt de leerling niet gefrustreerd door de vele onregelmatigheden/ bijzonderheden/ moeilijkheden die het Engels (net als andere talen) heeft.

Tot zover mijn onvolkomen samenvatting van een problematiek waarvoor ikzelf meer dan een jaar nodig had om hem min of meer grondig te leren kennen...

Voor mij is het overwicht van het Engels vooral een vorm van discriminatie zonder voorgaande. Een paar voorbeeldjes:
- Een Engelsman rijdt jouw auto in de prak en je belandt in het ziekenhuis. Stel dat Engels de officiële wereldtaal wordt; wie zal zich het best voor de rechtbank kunnen verdedigen? Hij, die zijn moedertaal kan gebruiken, of jij die Engels als tweede of derde taal hebt geleerd?
- Alle internationale octrooien moeten in het Engels worden opgesteld. Volgens het Europees Octrooibureau kost het vertalen van een octrooi naar het Engels gemiddeld 6500 euro. Die kosten moeten Britse en Amerikaanse uitvinders uiteraard niet betalen.
- Een student van gelijk welke faculteit moet ca. 5000 uur spenderen aan het leren van het Engels om sommige cursussen te kunnen begrijpen. Een Engelse student is 5000 uren vroeger met zijn opleiding klaar, of kan vroeger specialiseren.

Zo kan je uren doorgaan. Het gekke is dat de meeste mensen die discriminatie gewoon slikken, of er zelfs prat opgaan gediscrimineerd te worden.

Klopt. De meeste mensen overschatten hun kennis van het Engels ook mateloos. Totdat ze in een Engelse rechtbank staan, een officiele brief moeten schrijven, ...

[nl]
Hahaha, ik vind het kostelijk, prachtig gewoon dat Esperanto zo in het nieuws komt.
En ik maar antwoorden in interviews enzo, als men zegt "maar je hoort er zo weinig van" dat dat komt omdat goednieuwsberichtgeving nu eenmaal minder aantrekkelijk is. Dat er te weinig fraude, oorlogen, moorden, enzo gebeuren in de Esperantowereld; of te weinig beroemde zangeressen zijn die hun haar afscheren en zo de wereldpers halen...
... nu moet ik mijn antwoord toch een beetje gaan herzien.
[eo] Lau mi estas brile ke Esperanto atingas la novajhojn.
Kaj mi konstante respondas en intervjuoj k.s., kiam oni rimarkas "sed oni ne aŭdas pri Esperanto" ke tio estas ĉar la bonaj-novaĵoj-raportado estas malpli alloga. Ke ne okazas sufiĉe da fraŭdo, militoj, murdoj, k.s. en la Esperantomondo; aŭ ne sufiĉe da famaj kantistinoj kiuj tondigas sian hararon kaj tiel atingas la mondgazetaron...
... nun mi estas devigata revizii mian respondon...
[en]
ŝerco!!! / grapje!!!

Kial ne ekparolas la esperantistoj de Hokkaido? Kial ni ne tradukas en Esperanton la artikolon? Ni bezonas scii ne nur pri la flataj artikoloj, sed ankaǔ pri tiuj. Ni devas respondi al tiuj. Ipernity formas jam nepre publikan opinion, kaj ni povas formi premgrupon, kies membroj kapablas organizi amasan alsendon de informoj kaj protestoj. La alia afero estas: mi ĝoje aǔdis pri la sukcesa TEĴA-konferenco en Vilno. Jam temp esta establi propran informcentron (mi pensas, ke ankaǔ Libera Folio povas aldoni siajn fortojn).
La ĉefaj taskoj estas: kolekti tiujn informojn pri Esperanto, esperantigi ilin, kaj finfine certigi fidindajn materialojn pri Esperanto akireblajn ankaǔ por la decidofarantoj. (Ja, ankaǔ ĵurnalistoj estas decidofarantoj, eĉ!) Mi traktas bonvola ankaǔ la verkinton de tiu artikolo, mankas ne lia bonvolo... sed liaj informoj.
Esperanton -- spite al la esperoj de Zamenhof -- ne akceptis la mondo tuj. Sekve ekestis movado, kiel ĉiam, se iu ideo estas fremda korpo en la popolaro.
Ni devas ĝoji pro tiu ĉi artikolo. Ja estas plene normale, ke oni komencas ekparoli ankaǔ pri nia afero. Kaj estonte oni pli multon parolos pri ĝi, kaj inter la parolantoj ĉiam estos neinformitaj, eĉ foj-foje malbonvolaj. Sed rekte neniu rajtas esti malbonvola, tio ofendus la ideon de pozitiva diskriminado. La farendaĵoj de esperantistoj plimultiĝos. Kial timi tion?

jes mi opinias, ke estas multon por fari tiarilate, kaj kelkaj jam ekfariĝas (vidu la nova novaĵretetjo en E-o www.eventeo.net/web eventeo.net , kiu estas la unua prefesiaspekta tia retejo, kaj ŝajnas ricevi vastan vizitadon) alia estas MAS www.mas-eo.org kaj mi flaras, ke Ipernity estas iĝanta ian alian novan spacon por esperantistoj (kaj, grave, spacon ne "inter si" sed inter la aliaj, unu lingvo meze la aliaj) vi pravas pri tio. Nur estas ekiĝo.
Sed mi ne tro konsentus pri unu esprimo vi petis "informoj pri Esperanto", ne pri Esperanto, sed pri la mondo, pri la problemoj kaj defioj nunaj, ktp. Esperanto ne devas tro ĉiam salti sur sian seĝon kiel kaprido (francoj rekonos al kiu mi prenis tiun esprimon !) dirante "Esperanto! Esperanto!", tiel foje ni iĝas tedaj je la okuloj de la publiko, sed tutsimple uzi Esperanton por ĉiuj la utiloj, pretere videbligante siajn magiajn utilojn ten la tutmonda reta dialogo.

Ik wist het al wel lang, dat esperanto, raar mannekes, allemaal. Staan zomaar met wat vlaggen te zwaaien, dat moet wel heel gevaarlijk overkomen.

mdr! Mi ja tre malfrue reagas, sed vere tiu elsendaĵo ridigas min :), aŭ almenaŭ ridetigas. Plaĉas al mi tiu intervjuisto ankaŭ, li ŝajnas sufiĉe amika. :)

Jes, li estis tre afabla.

Via komento havas nenian rilaton kun mia artikolo (Ĉu vi komprenis ĝin?) kaj mi do forigos ĝin. Se vi deziras, vi povas kopii ĝin por uzo en via propra blogo.